I PK 105/14 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I PK 105/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 października 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z powództwa Z. M.‎przeciwko Komunalnemu Związkowi Ciepłownictwa "P." w B. ‎o odprawę rentową,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 października 2014 r.,‎skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. ‎z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt VI Pa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z 15 października 2013 r. oddalił apelację pozwanego pracodawcy (skarżącego) od wyroku Sądu Rejonowego w J. z 8 maja 2013 r., zasądzającego na rzecz powoda odprawę rentową.We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany wskazał na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Istnieje konieczność wykładni art. 38 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych w związku z brzmieniem § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych.

Przepis art. 38 ust. 3 winien być interpretowany w ścisłym związku z § 9 rozporządzenia. Przepisy ustawy stanowią pragmatykę służbową i zgodnie z art. 5 k.p. mają pierwszeństwo przed przepisami kodeksu pracy. Natomiast Sądy pierwszej i drugiej instancji w interpretacji art. 38 ust. 3 opierały się przede wszystkim na orzecznictwie i interpretacjach dokonanych na tle art. 921 k.p., pomijając zupełnie przepis § 9 rozporządzenia. Przepis ten przewiduje, że odprawa wypłacana jest w dniu ustania stosunku pracy, natomiast odprawa przysługuje, jeżeli przejście na emeryturę lub rentę następuje w związku z ustaniem stosunku pracy.

Skoro odprawa wypłacana ma być w dniu ustania stosunku pracy, to w tym dniu pracownik samorządowy powinien spełniać warunki do uzyskania tej odprawy. Nie wystarczy zatem istnienie jakiegokolwiek związku pomiędzy ustaniem stosunku pracy a nabyciem prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego – prawo do odpowiedniego świadczenia pracownik samorządowy winien mieć w dniu ustania stosunku pracy. Wobec istnienia § 9 rozporządzenia linia orzecznicza Sądu Najwyższego wypracowana na podstawie art. 921 k.p. nie powinna być wprost stosowana do dokonywania wykładni przepisu art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych, gdyż przepisy kodeksu pracy regulujące kwestię odprawy emerytalno-rentowej nie są precyzowane przez żadne akty wykonawcze, które ustanawiałyby dodatkowe warunki wypłaty odpowiedniej odprawy, natomiast warunki dla przyznania odprawy emerytalno-rentowej dla pracownika samorządowego powinny być interpretowane z uwzględnianiem treści § 9 rozporządzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.Przedstawiony problem nie ma rangi kwalifikowanej potrzeby wykładni z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Nie wykracza poza zwykłą wykładnię prawa, której można wymagać od jurysty. W przeciwnym razie funkcja przedsądu będzie bezprzedmiotowa i skarga kasacyjna stanie się powszechną instancją.Nieuprawnione jest teza, że należy oderwać się od dotychczasowego orzecznictwa. Sąd Najwyższy w wyroku z 2 października 2013 r., II PK 14/13, LEX nr 1388658, stwierdził, że „Uprawnienia pracowników samorządowych do odprawy emerytalno - rentowej wynikają z art. 38 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych, zgodnie z którym jednorazowa odprawa przysługuje w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy.

Przepis ten wraz z ust. 4 i 5 art. 38 są przepisami szczególnymi w rozumieniu art. 5 k.p. Do pracowników samorządowych nie ma zatem zastosowania art. 921 k.p. w takim zakresie, w jakim ich prawo do odprawy emerytalno-rentowej normuje art. 38 ust. 3, 4, 5 ustawy o pracownikach samorządowych. Zważywszy jednak na to, że unormowanie wynikające z ust. 3 art. 38, w myśl którego jednorazowa odprawa przysługuje w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, jest tożsame z regulacją zamieszczoną w Kodeksie pracy, przy rozwiązywaniu problemów interpretacyjnych, powstających na tle tego unormowania szczególnego, uzasadnione jest uwzględnienie wypowiedzi judykatury na temat art. 921 k.p.”.Skarżący we wniosku nie przedstawia istotnych argumentów jurydycznych, które uzasadniałyby tezę, że prawo do renty pracownik samorządowy winien mieć najpóźniej w dniu ustania stosunku pracy.

Jest to stanowisko zbyt rygorystyczne. Pomija częste sytuacje, w których w tym dniu z przyczyn faktycznych lub prawnych były pracownik nie ma jeszcze potwierdzonego prawa do renty.Wniosków skarżącego nie uzasadnia przepis § 9 rozporządzenia z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Przede wszystkim dlatego, że nie jest częścią art. 38 ust. 3 ustawy z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych. Przepis § 9 nie określa prawa do odprawy lecz tylko termin jej wypłaty. Jego znaczenie może być interpretowane również w ten sposób, że jeżeli odprawa nie zostanie wypłacona w dniu ustania stosunku pracy, to nie znaczny to, że później dłużnik (pracodawca) jest już zwolniony z wypłaty tego świadczenia.Sens przepisu ustawy (art. 38 ust.

3) nie może być zmieniony przez przepis wykonawczy. Skarżący zresztą sam podaje, że § 9 rozporządzenia ma delegację w regulacji art. 37 ust. 1 pkt 9 ustawy o pracownikach samorządowych, a nie w jej art. 38 ust.

3. Ponadto nawet przepis art. 37 ust. 1 pkt 9 odróżnia warunki prawa do odprawy od jej wypłacania (Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia: warunki ustalania prawa do jednorazowej odprawy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy i jej wypłacania).Przedstawiony we wniosku problem odpowiada więc wykładni i stosowaniu prawa, a zatem właściwy byłby podstawie przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., do której wniosek nie odwołuje się. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c.