I NZ 2/22 · Sąd Najwyższy

I NZ 2/22 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Janusz Niczyporuk‎SSN Mirosław Sadowski w sprawie ze skargi M. J. o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt XIX GCo 3/21 Sądu Okręgowego w Katowicach, na skutek zażalenia skarżącego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt V AGz 263/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 marca 2023 r., odrzuca zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 25 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w związku z art. 397 § 3 k.p.c., odrzucił jako niedopuszczalne, zażalenie M. J. na postanowienie tego Sądu z 6 października 2021 r.Od powyższego postanowienia M. J., reprezentowany przez adw. A. N., wniósł zażalenie. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego powołał się na nowelizację Kodeksu postępowania cywilnego z 2019 roku, która wprowadziła „instytucje zaskarżeń poziomych przed Sądem II instancji które realizowały zasadę normy Art. 176 ust. 1 Konstytucji” (pisownia oryginalna).

Wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami postanowienie w przedmiocie odrzucenia zażalenia podlega zaskarżeniu na podstawie art. 394 § 2 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, zgodnie z art. 3941a ust. 1, 7 i 12 k.p.c. postanowienie wydane przez Sąd Apelacyjny o odmowie sporządzenia uzasadnienia lub odrzucenia postanowienia są zaskarżalne do innego składu tego Sądu, podobnie jak w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że Sąd Apelacyjny nie jest sądem II instancji, dlatego postanowienie o odrzuceniu skargi na przewlekłość lub zażalenia jest zaskarżalne na zasadach ogólnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Warunkiem wstępnym przystąpienia do rozpoznania zażalenia M. J. jest kwestia dopuszczalności wniesienia środka zaskarżenia. Skarżący słusznie zauważył, że przedmiotowe zażalenie zostało wniesione po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2019, poz. 1469), która to nowelizacja od 7 listopada 2019 r. wprowadziła nowe rozwiązania, co do sposobu zaskarżania postanowień wydawanych na posiedzeniu niejawnym. Jednakże, w kontekście rozpoznawanej sprawy, okoliczność ta pozostaje bez znaczenia.

Pełnomocnik skarżący zdaje się nie dostrzegać, że postępowanie prowadzone na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) nie jest samodzielnym postępowaniem co do istoty sprawy. Rozpoznanie skargi na przewlekłość odbywa się zgodnie z przepisami ustawy o skardze na przewlekłość i przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o postępowaniu zażaleniowym (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość).

Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, również w obowiązującym Kodeksie postępowania cywilnego, brak jest podstawy prawnej do zaskarżenia postanowień w sprawach ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki wydanych przez sąd apelacyjny.Należy podkreślić, że aktualne pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w uchwale z 23 marca 2006 r., III SPZP 3/05, zgodnie z którym postanowienie w przedmiocie skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zażalenie nie przysługuje.

Sąd Najwyższy w tej uchwale uznał, że na postanowienie w przedmiocie przewlekłości postępowania cywilnego zażalenie nie przysługuje i nadał jej ma moc zasady prawnej wiążącej skład Sądu Najwyższego rozpoznający niniejszą sprawę (por. również postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 stycznia 2022 r., I NO 71/21; z 13 kwietnia 2006 r., III SO 30/05)W konsekwencji, niedopuszczalność wniesienia zażalenia obejmuje również postanowienia o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi na przewlekłość postępowania. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest konieczność odrzucenia zażalenia, jako niedopuszczalnego.Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.