Supreme Court dismisses referendum validity protest filed after statutory seven-day deadline expired.

I NSWR 2283/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Maria Szczepaniec‎SSN Paweł Wojciechowski w sprawie w sprawie z protestu L.K. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień‎15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu.

UZASADNIENIE

L. K. (dalej: „wnoszący protest”) pismem z 28 października 2023 r. wniósł do Prokuratury Krajowej protest (data nadania w polskiej placówce pocztowej: 3 listopada 2023 r.) zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Pismo zostało przekazane do Sądu Najwyższego – zgodnie z właściwością (data wpływu: 13 listopada 2023 r.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu z uwagi na jego wniesienie po upływie ustawowego terminu przewidzianego na składanie protestów wyborczych i protestów przeciwko ważności referendum.Zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”), protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1 zd. 2 k.wyb.). Dodać również należy, że gdy wniesienie protestu następuje za pośrednictwem polskiej placówki operatora pocztowego, ocena dochowania terminu następuje wyłącznie w kontekście daty stempla pocztowego placówki nadawczej (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2019 r., I NSW 99/19).

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki referendum ogólnokrajowego w Dzienniku Ustaw 18 października 2023 r. (Dz. U. poz. 2236). Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r. Tymczasem protest został nadany dopiero 3 listopada 2023 r. Co więcej, z uwagi na błędne określenie podmiotu właściwego do jego rozpoznania, wpłynął on do Sądu Najwyższego dopiero 13 listopada 2023 r. Niezależnie od upływu terminu na wniesienie protestu już w dniu jego nadania, należy zaznaczyć, że jego zachowanie bada się uwzględniając datę nadania pisma bezpośrednio do Sądu Najwyższego w polskiej placówce operatora publicznego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2011 r., III SW 162/11).Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji. [SOP][ms]