Supreme Court dismisses referendum protest filed late, ruling time limits are strict and cannot be extended.

I NSWR 2280/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Paweł Czubik‎SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protesty W. A.przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu ‎15 października 2023 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu.

UZASADNIENIE

Pismem nadanym w dniu 7 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego) W. A. wniosła protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., żądając jego unieważnienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest wniesiony został z naruszeniem terminu, dlatego podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu.W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej „u.r.o.”) przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.Jak stanowi art. 34 ust. 1 u.r.o. protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak stanowi ust. 2 przytoczonego przepisu, do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.Protest referendalny, tożsamo jak protest wyborczy, wnosi się do Sądu Najwyższego bez pośrednictwa innych organów. Zachowanie terminu do wniesienia protestu bada się, uwzględniając datę nadania pisma bezpośrednio do Sądu Najwyższego w polskiej placówce operatora publicznego, nie zaś do innego organu, nawet związanego z przebiegiem referendum czy wyborów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 czerwca 2019 r., I NSW 59/19).

Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb., a więc również taki który wniesiony został z przekroczeniem terminu.W dniu 18 października 2023 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej opublikowano wynik referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. W związku z powyższym od tej daty zaczął bieg 7-dniowy termin, w którym można było wnieść do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum, a który to termin upłynął w dniu 25 października 2023 r.Protest w niniejszej sprawie nadano w dniu 7 listopada 2023 r., a więc już po upływie terminu na jego wniesienie.

Z uwagi na fakt, iż protest wyborczy wniesiony został po terminie, o którym stanowi art. 34 ust. 1 u.r.o., podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.[SOP][ms]