Supreme Court dismisses referendum validity protest as filed after the seven-day statutory deadline expired.

I NSWR 2270/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Maria Szczepaniec‎SSN Krzysztof Wiak w sprawie z protestu K.H. i Ż.H.przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu.

UZASADNIENIE

6 listopada 2023 r. wypłynął do Sądu Najwyższego – przekazany przez Kancelarię Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – protest K.H. i Ż. H. (dalej jako „wnoszące protest”) przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.Zgodnie z art. 34 ust. 1 Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”), protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, stosownie do treści art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu stosuje się odpowiednio przepisy Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.

Kodeks wyborczy (tekst jedn. tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że siedmiodniowy termin, określony w art. 34 ust. 1 u.r.o., do wniesienia protestu referendalnego zaczyna biec od dnia następnego po dniu ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą wyniku referendum w Dzienniku Ustaw, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1 in fine k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.).

Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania i wyniku referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. zostało wydane w dniu 17 października 2023 r. i opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 18 października 2023 r. pod pozycją 2236. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg w dniu 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r.Tymczasem w niniejszej sprawie protest referendalny wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 6 listopada 2023 r. (przesyłka obejmująca protest została nadana przez Kancelarię Prezydenta RP w dniu 2 listopada 2023 r.), a zatem już po upływie terminu do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum.

Bez znaczenia dla oceny terminowości złożenia protestu jest przy tym fakt, że przesyłka zawierająca przedmiotowy protest została nadana przez wnoszące protest w placówce operatora pocztowego w dniu 24 października 2023 r. Korespondencja ta nie została bowiem zaadresowana do Sądu Najwyższego, a do Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest wnosi się zaś do Sądu Najwyższego bez pośrednictwa innych organów, a zachowanie terminu do wniesienia protestu bada się, uwzględniając datę nadania pisma bezpośrednio do Sądu Najwyższego w polskiej placówce operatora publicznego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2011 r., III SW 162/11).Powyższe powoduje konieczność pozostawienia protestu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 in principio k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., jako wniesionego z uchybieniem terminu do jego wniesienia.Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [ms] [ał]