Supreme Court dismisses referendum validity protest filed after statutory seven-day deadline expired.

I NSWR 2269/23 POSTANOWIENIE Dnia 22 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Maria Szczepaniec‎SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu wyborczego B.H.przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień‎15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu.

UZASADNIENIE

B. H. (dalej: „wnosząca protest”) pismem z 23 października 2023 r. wniosła do Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej protest zawierający zarzuty przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, które odbyło się 15 października 2023 r. Dnia 2 listopada 2023 r. pismo to zostało przekazane do Sądu Najwyższego – zgodnie z właściwością (data wpływu: 6 listopada 2023 r.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu z uwagi na jego wniesienie po upływie ustawowego terminu przewidzianego na składanie protestów wyborczych i protestów przeciwko ważności referendum.Zgodnie z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz. U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej jako: „u.r.o.”), protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”). Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1 zd. 2 k.wyb.). Dodać również należy, że gdy wniesienie protestu następuje za pośrednictwem polskiej placówki operatora pocztowego, ocena dochowania terminu następuje wyłącznie w kontekście daty stempla pocztowego placówki nadawczej (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 listopada 2019 r., I NSW 99/19).

Państwowa Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki referendum ogólnokrajowego w Dzienniku Ustaw 18 października 2023 r. (Dz. U. poz. 2236). Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że wnosząca protest nadała go w polskiej placówce pocztowej 24 października 2023 r. Z uwagi na błędne określenie podmiotu właściwego do rozpoznania protestu, został on przekazany przez Kancelarię Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i wpłynął do Sądu Najwyższego już po upływie ustawowego terminu, przewidzianego na wniesienie protestów przeciwko ważności referendum.

Zachowanie terminu do wniesienia protestu bada się bowiem, uwzględniając datę nadania pisma bezpośrednio do Sądu Najwyższego w polskiej placówce operatora publicznego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2011 r., III SW 162/11).Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., orzekł jak w sentencji. [SOP][ms]