Supreme Court dismisses referendum validity protest for lack of specific criminal or voting law violations and evidence.

I NSWR 2198/23 POSTANOWIENIE Dnia 29 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący)‎SSN Adam Redzik (sprawozdawca)‎SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu Z. G.przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień‎15 października 2023 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu.

UZASADNIENIE

Z.G. (dalej również: „Skarżący”) wniósł protest przeciwko ważności referendum zarządzonego na 15 października 2023 r.Skarżący podniósł następujące zarzuty:1. Sprzeczność przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym z normami, zgodnie z którymi Rzeczpospolita Polska jest dobrem wspólnym wszystkich obywateli, a obowiązkiem obywatela jest wierność Rzeczypospolitej i troska o dobro wspólne.2. Nieprzestrzeganie ciszy wyborczej w lokalach wyborczych i prowadzenie agitacji wyborczej przez członków komisji wyborczych, w tym członków komisji, w której głosował Skarżący.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W świetle art. 33 ust. 1 u.r.o. protest przeciwko ważności referendum może być oparty wyłącznie na podstawie zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. W doktrynie podnosi się, że zarzuty, które dają podstawę do protestu przeciwko ważności referendum, można dekodować również z przepisów ustaw wyborczych, w tym z przepisów Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm.; dalej:

„k.wyb.”; por. A. Rakowska-Trela, Postępowanie w sprawach z protestów wyborczych, PiP 2010, nr 3, s. 62-74). Według art. 34 ust. 2 u.r.o. „do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.” Należy przyjąć, że odpowiednie zastosowanie mają również ustalenia orzecznictwa Sądu Najwyższego w sprawach dotyczących protestów wyborczych.W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 wyb. wynika, iż wnoszący protest powinien wskazać w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera te zarzuty, a niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (tak m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 listopada 2019 r., I NSW 242/19; 26 listopada 2019 r., I NSW 283/19; 20 listopada 2019 r., I NSW 167/19; 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19).

W odniesieniu do pierwszego z podniesionych zarzutów, należy podkreślić, że hierarchiczna sprzeczność norm prawnych nie należy do wymienionych wyżej dopuszczalnych podstaw protestu przeciwko ważności referendum.Z kolei w odniesieniu do drugiego zarzutu, należy zauważyć, że Skarżący nie powołał żadnych dowodów mających potwierdzać okoliczności stanowiące podstawę zarzutu, co uniemożliwia jego merytoryczne rozpatrzenie.Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 241 § 3 i 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [SOP][ał]