Supreme Court dismisses referendum protest as abstract due to lack of specific evidence and named violations.

I NSWR 1715/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Marek Dobrowolski‎SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu M.W.‎przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu ‎15 października 2023 r.‎przy udziale:‎1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,‎2) Prokuratora Generalnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [ms]

UZASADNIENIE

W dniu 25 października 2023 r. M.W. wniósł protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. z uwagi na niezgodny z przepisami prawa sposób przeprowadzenia referendum na terenie całej Polski.W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przed rozpoczęciem wydawania wyborcom kart do głosowania miały miejsce przypadki, że członkowie obwodowych komisji wyborczych zadawali pytanie głosującym, czy chcą oni otrzymać wszystkie karty do głosowania, zaś celem takiego postepowania było nakłonienie wyborców, aby nie uczestniczyli w referendum.Skarżący zarzucił członkom obwodowych komisji wyborczych (których nie wskazał) naruszenie przepisów dotyczących głosowania (których to przepisów nie wymienił).

Ponadto skarżący zarzucił członkom obwodowych komisji wyborczych przekroczenie uprawnień, jak również wskazał na naruszenie art. 248 pkt 4 k.k. (nie wskazując jednak przez kogo przepis miałby zostać naruszony).W ocenie skarżącego dowodami wystąpienia „opisanych naruszeń prawa” są w szczególności nagrane przez różne stacje telewizyjne rozmowy z wyborcami po ich wyjściu z lokali wyborczych i adnotacje w wykazach wyborców, że mieli oni odmówić pobrania kart z pytaniami dotyczącymi referendum.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu.Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.r.o. przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum.Jak stanowi art. 34 ust. 2 u.r.o. do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy.Stosownie do art. 241 § 3 k.wyb., wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.Biorąc pod uwagę powyższe przepisy stwierdzić należy, iż przedmiotem protestu jest ważność referendum, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i naruszenia ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczące głosowania, ustalania wyników głosowania lub ustalania wyników samego referendum.Ponadto z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż obowiązkiem wnoszącego protest, zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym i odpowiednio stosowanymi przepisami Kodeksu wyborczego, jest sformułowanie w nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w ustawie o referendum ogólnokrajowym, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum - mających wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty.Protest skarżącego ma charakter par excellence abstrakcyjny, albowiem wynika z niego, że wnoszący protest, sam nie doświadczył żadnych nieprawidłowości, jednak z doniesień medialnych dowiedział się o wadliwym postępowaniu członków obwodowych komisji wyborczych, jakie miały wystąpić na terenie całego kraju.

O abstrakcyjności protestu, a także jego zarzutów i dowodów świadczy również fakt, iż skarżący nie był w stanie wskazać obwodowych komisji wyborczych, ich członków i przepisów, które miały zostać przez nich naruszone. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że protest nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa w skali całego kraju, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest. Abstrakcyjny protest jest niedopuszczalny i podlega pozostawieniu bez dalszego biegu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19; 30 października 2019 r., I NSW 117/19; 5 listopada 2019 r., I NSW 132/19; 10 czerwca 2020 r., I NSW 26/20).Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb.

Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb.Z uwagi abstrakcyjny charakter protestu, podlegał on pozostawieniu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. [ms]