Supreme Court dismisses referendum validity protest filed after the seven-day statutory deadline expired.

I NSWR 1131/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Elżbieta Karska‎SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu Z. W.przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r. przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, ‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2023 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. (r.g.)

UZASADNIENIE

W dniu 27 października 2023 r. wypłynął do Sądu Najwyższego – przekazany przez Państwową Komisję Wyborczą – protest Z.W. (dalej jako „skarżąca”) przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na 15 października 2023 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.Zgodnie z art. 34 ust. 1 Ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm.; dalej: „u.r.o.”), protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, stosownie do treści art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu stosuje się odpowiednio przepisy Ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.

Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że siedmiodniowy termin, określony w art. 34 ust. 1 u.r.o., do wniesienia protestu referendalnego zaczyna biec od dnia następnego po dniu ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą wyniku referendum w Dzienniku Ustaw, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1 in fine k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.).

Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania i wyniku referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. zostało wydane w dniu 17 października 2023 r. i opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 18 października 2023 r. pod pozycją 2236. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg w dniu 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r.Tymczasem w niniejszej sprawie protest referendalny wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 27 października 2023 r., a zatem już po upływie terminu do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum.

Bez znaczenia dla oceny terminowości złożenia protestu jest przy tym fakt, że przesyłka zawierająca przedmiotowy protest została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu 23 października 2023 r. Korespondencja ta nie została bowiem zaadresowana do Sądu Najwyższego, a do Szefa Krajowego Biura Wyborczego. Protest wnosi się zaś do Sądu Najwyższego bez pośrednictwa innych organów, a zachowanie terminu do wniesienia protestu bada się, uwzględniając datę nadania pisma bezpośrednio do Sądu Najwyższego w polskiej placówce operatora publicznego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2011 r., III SW 162/11).Powyższe powoduje konieczność pozostawienia protestu skarżącej bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 in principio k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., jako wniesionego z uchybieniem terminu do jego wniesienia.Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [SOP][ms]