I NSW 9583/25 · Sąd Najwyższy

I NSW 9583/25 POSTANOWIENIE Dnia 30 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Paweł Czubik‎SSN Maria Szczepaniec w sprawie protestu wyborczego R. K.‎z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora Generalnego‎przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 czerwca 2025 r., postanawia: wyraża opinię, że zarzut protestu jest zasadny, ale stwierdzone naruszenie nie miało wpływu na wynik wyborów. Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec[J.M]

UZASADNIENIE

Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania pisma) R.K. (dalej jako: „Skarżący”) wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarzucając naruszenie art. 30 i 62 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto naruszenie art. 10 § 1, art. 18 § 1 pkt 4 oraz ‎art. 32 § 9 Kodeksu wyborczego.Uzasadniając powyższe naruszenia Skarżący wskazał, że korzystając ‎z zaświadczeń o prawie do głosowania podczas głosowania 18 maja 2025 r. ‎tj. podczas pierwszej tury wyborów, w obwodowej komisji wyborczej nr […]‎w K. nieświadomie oddał zaświadczenie uprawniające do głosowania w drugiej turze wyborów.

W wyniku powyższego podczas ponownego głosowania w dniu 1 czerwca 2025 r. tj. podczas drugiej tury wyborów, Skarżącemu – przedkładającemu tego dnia zaświadczenie uprawniające do głosowania podczas pierwszej tury, odmówiono w ww. komisji wyborczej prawa do głosowania.Na dowód zaistnienia powyższej okoliczności Skarżący do protestu wyborczego dołączył kserokopię zaświadczenia uprawniającego do głosowania podczas pierwszej tury wyborów oraz pismo z […] delegatury Krajowego Biura Wyborczego potwierdzającego przedstawiony w proteście wyborczym przebieg zdarzeń.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej ‎oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks wyborczy (k.wyb.). Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.Protest wyborczy Skarżącego należało uznać za zasady, jednak bez wpływu na wynik wyborów.

Skarżący w proteście przytoczył dowody na poparcie swoich zarzutów. Ponadto szczegółowo uzasadnił prezentowane twierdzenia. Nie ulega wątpliwości, iż zaprezentowana w proteście wyborczym sytuacja doprowadziła do – bezprawnego – pozbawienia prawa Skarżącego do oddania ‎w drugiej turze wyborów prezydenckich głosu czyli do pozbawienia go prawa ‎do głosowania. W tym zakresie – na co słusznie zwrócił w proteście wyborczym Skarżący uwagę – doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.wyb. Przepis ten normuje czynne prawo wyborcze.

W ślad za nim prawo do wybierania w wyborach do Sejmu i do Senatu oraz w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej - obywatel polski, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat (pkt 1). Oznacza to, że na podstawie powyższej regulacji normatywnej bezspornie Skarżący miał prawo brać udział ‎w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Uniemożliwienie oddania przez niego głosu podczas drugiej tury głosownia – przy braku okoliczności, o których mowa w § 2 omawianego przepisu – dowodziło naruszenia powyższego przepisu.Niezależnie od powyższego nie potwierdził się przy tym zarzut naruszenia art. 18 § 1 pkt 4 k.wyb.

O naruszeniu ww. regulacji normatywnej można byłoby mówić w sytuacji, gdyby obwodowa komisja wyborcza, w której Skarżący oddał głos, nie została ujęta w żadnym ze stałych obwodach głosowania oraz żadnym ‎z okręgów wyborczych. Tożsame stanowisko należało zająć w odniesieniu ‎do zarzutu naruszenia art. 32 § 9 k.wyb., o naruszeniu którego można byłoby mówić w sytuacji, gdyby Skarżącemu odmówiono wydania zaświadczenia o prawie do głosowania, co nie miało jednak miejsca.Zgodnie z art. 323 § 2 k.wyb. uznając za zasadny protest wyborczy, Sąd Najwyższy ocenia również, czy miał on wpływ na wynik wyborów.

Zważywszy ‎na fakt, iż opisana przez Skarżącego sytuacja dotyczyła wyłącznie jego osoby, naruszenie przepisów w tym zakresie nie wpływa na ogólny wynik wyborów.Mając to na uwadze Sąd Najwyższy, orzekł jak w postanowieniu.[a.ł]