I NSW 66/25 · Sąd Najwyższy
Poland (PL)
Legislator summary
AI generatedL. (dalej: „wnosząca protest”) 5 czerwca 2025 r. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 1 czerwca 2025 r. Wnosząca protest wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów, ewentualnie o zarządzenie ponownego przeliczenia głosów w wybranych regionach kraju.W uzasadnieniu protestu wnosząca protest podniosła, że ma wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości procesu liczenia głosów. Wskazała na: nadmierną liczbę głosów nieważnych, sięgająca około 190 tysięcy, nieproporcjonalne różnice w poparciu w poszczególnych województwach, mogące sugerować nieprawidłowości, zwłaszcza tam, gdzie frekwencja i wynik odstają od ogólnopolskich tendencji, podejrzenia manipulacji kartami wyborczymi poprzez unieważnianie głosów poprzez dopisywanie znaku X przy obu kandydatach bądź użycie nietrwałego atramentu (np. znikającego), co mogło doprowadzić do traktowania niektórych kart jako pustych oraz nietypowy wzorzec przyrostu głosów w trakcie zliczania, który wzbudził niepokój obserwatorów i wyborców - zwłaszcza nagły skok poparcia dla jednego kandydata w końcowej fazie.
Legislator headnote
AI generatedart. 129 ust. 2 Konstytucji RP; I NSW 66/25 · Sąd Najwyższy: Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.Z całokształtu przepisów k.wyb. wynika, że protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze. Przedmiotem mogą być tylko naruszenia, które protestujący jest w stanie udowodnić.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedRelated Decisions
AI generatedFull text
I NSW 66/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Tomasz DemendeckiSSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu M. L.przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski
UZASADNIENIE
M. L. (dalej: „wnosząca protest”) 5 czerwca 2025 r. wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na dzień 1 czerwca 2025 r. Wnosząca protest wniosła o stwierdzenie nieważności wyborów, ewentualnie o zarządzenie ponownego przeliczenia głosów w wybranych regionach kraju.W uzasadnieniu protestu wnosząca protest podniosła, że ma wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości procesu liczenia głosów. Wskazała na: nadmierną liczbę głosów nieważnych, sięgająca około 190 tysięcy, nieproporcjonalne różnice w poparciu w poszczególnych województwach, mogące sugerować nieprawidłowości, zwłaszcza tam, gdzie frekwencja i wynik odstają od ogólnopolskich tendencji, podejrzenia manipulacji kartami wyborczymi poprzez unieważnianie głosów poprzez dopisywanie znaku X przy obu kandydatach bądź użycie nietrwałego atramentu (np. znikającego), co mogło doprowadzić do traktowania niektórych kart jako pustych oraz nietypowy wzorzec przyrostu głosów w trakcie zliczania, który wzbudził niepokój obserwatorów i wyborców - zwłaszcza nagły skok poparcia dla jednego kandydata w końcowej fazie.
Podkreśliła przy tym, że podnoszone kwestie mają charakter wniosków opartych na obserwacji i analizie publicznych danych PKW oraz dostępnych informacji medialnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Protest należało pozostawić bez dalszego biegu.Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie.Zasady te określono w art. 82 i art. 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 365, dalej: k.wyb.) oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – w przepisach szczególnych art. 321-323 k.wyb.Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.Wymagania formalne protestu określono w art. 321 k.wyb.
Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb.Z całokształtu przepisów k.wyb. wynika, że protest wyborczy jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze. Przedmiotem mogą być tylko naruszenia, które protestujący jest w stanie udowodnić.
A zatem protest wyborczy nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest (zob. postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Wnosząca protest w niniejszej sprawie swoje zarzuty oparła zaś na przypuszczeniach wywodzonych z analizy danych opublikowanych przez Państwową Komisję Wyborczą oraz przekazów medialnych, co nie spełnia wymogu formalnego wynikającego z art. 321 § 3 k.wyb.Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. oraz w zw. z art. 321 § 3 i art. 82 § 1 k.wyb., należało pozostawić protest bez dalszego biegu, o czym Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Tomasz Demendecki Elżbieta Karska Tomasz Przesławski JW.[r.g.]