Supreme Court dismisses election complaint for misidentifying the challenged act and failing to link constitutional claims to the decision.

I NSW 37/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący)‎SSN Oktawian Nawrot (sprawozdawca)‎SSN Grzegorz Żmij w sprawie ze skargi R.P. - osoby upoważnionej do zgłoszenia listy kandydatów Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców ‎w okręgu wyborczym nr […]na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 15 września 2023 r. ‎w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców w okręgu wyborczym nr […] w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., z udziałem Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw‎Publicznych w dniu 19 września 2023 r., odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Uchwałą nr […] Okręgowej Komisji Wyborczej w R. z 11 września 2023 r. w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów na posłów złożonej przez Komitet Wyborczy Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców w okręgu wyborczym nr […] w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., Okręgowa Komisja Wyborcza w R., odmówiła rejestracji listy kandydatów na posłów zgłoszonej przez Komitet Wyborczy Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców, zwanego dalej „Komitetem”, z powodu nieuzyskania wymaganego poparcia wyborców, tj. niespełnienia warunku określonego w art. 210 § 1 Kodeksu wyborczego.W dniu 13 września 2023 r. zostało doręczone Państwowej Komisji Wyborczej odwołanie złożone przez osobę upoważnioną przez pełnomocnika wyborczego Komitetu do zgłoszenia listy kandydatów na posłów.Uchwałą nr […] Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 15 września 2023 r. w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców w okręgu wyborczym nr […] w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., zwaną dalej „uchwałą”, Państwowa Komisja Wyborcza oddaliła odwołanie.W dniu 18 września 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga na uchwałę wniesiona przez osobę upoważnioną przez Pełnomocnika Wyborczego Komitetu do zgłoszenia listy kandydatów.W skardze:1) wniesiono o uchylenie uchwały,2) zarzucono naruszenie:1.zasady powszechności wyborów – art. 96 ust. 2 Konstytucji RP oraz powtórzoną w art. 192 Kodeksu wyborczego.

Zasady rozumianej w doktrynie jako poszerzenie czynnego i biernego prawa wyborczego na wszystkie stadia postępowania wyborczego;2.art. 159 § 2 pkt 2 poprzez zaniechanie lub niedopełnienie przez PKW w ramach nadzoru ujawnienia i wyciągnięcie skutków z faktu, iż przed 1 września CRW z mocy prawa i komunikatów nie posiadał danych pozwalających na rzetelną weryfikację praw wyborczych i odbierał prawa wyborcze obywatelom popierającym podpisami start komitetów, co doprowadziło do obniżenia liczby podpisów poparcia poniżej wymaganej;3.art. 159 § 2 pkt 9 poprzez zaniechanie przez PKW kampanii informacyjnej dotyczącej warunków wdrożenia CRW określonych w komunikatach premiera co doprowadziło do niewiedzy zarówno obywateli, wyborców popierających, jak i obywateli pracujących w organach wyborczych, którzy widząc ponad normatywną, zaskakująco wysoką błędnych adresów i innych danych CRW, co doprowadziło w rezultacie to utrwalania praktyk fałszujących wyniki fazy wyborczej rejestracji komitetów i zniweczyło wysiłek obywateli popierających oraz nie wymusiło żadnej reakcji na władzy wykonawczej, która mogła zmienić treść komunikatów uzupełniając obowiązek migracji także o dane adresowe faktycznego zamieszkania wyborców.Pismem z 19 września 2023 r.

Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego w przypadku skargi na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej odpowiednie zastosowanie do jej rozpatrzenia mają przepisy o skardze kasacyjnej (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 kwietnia 2019 r., I NSW 2/19; 12 września 2019 r., I NSW 70/19).Stosownie do powyższego obowiązkiem skarżącego jest m.in. wskazanie konkretnego, naruszonego przepisu, jak również wskazywanie na czym polegało jego naruszenie. Związanie Sądu Najwyższego granicami zarzutów uniemożliwia zastępowanie strony w wyborze i określeniu przepisów, jakie miały zostać zdaniem skarżącego naruszone.

Ponadto, niepoprawnie sformułowany lub niepełny zarzut w zasadzie wyłącza możliwość dokonania jego kontroli (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 września 2023 r., I NSW 21/23).2. W przedmiotowej skardze skarżący nie dopełnił powyższych obowiązków.Przede wszystkim skarżący w tytule skargi wskazał, „dot. wniosek o uchylenie uchwały PKW […] z dnia 15 września 2023 roku w sprawie oddalenia odwołania KW Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców od uchwały Okręgowej Komisji Wyborczej w W. z dnia 11 września 2023 roku dotyczącej odmowy rejestracji listy wyborczej w okręgu […]”.

Zważyć należy, że w W. siedzibę ma okręgowa komisja wyborcza właściwa dla okręgu wyborczego nr […]1. W wyborach do Sejmu, a nie dla okręgu wyborczego nr […].Poza tym uchwałą nr […] z dnia 15 września 2023 r. w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców w okręgu wyborczym nr […] w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Państwowa Komisja Wyborcza rozpoznała odwołanie od uchwały nr […] Okręgowej Komisji Wyborczej w R. z dnia 11 września 2023 r. w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów na posłów złożonej przez Komitet Wyborczy Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców w okręgu wyborczym nr […] w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 15 października 2023 r., a nie uchwałą „w sprawie oddalenia odwołania KW Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców od uchwały Okręgowej Komisji Wyborczej w W. z dnia 11 września 2023 r. dotyczącej odmowy rejestracji listy wyborczej w okręgu […]”.

Uchwała o zaskarżonym tytule nie została wydana przez Państwową Komisję Wyborczą.3. Niezależnie od powyższego podniesione przez skarżącego zarzuty nie poddają się kontroli.Podnosząc zarzut naruszenia zasady powszechności wyborów – art. 96 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 192 Kodeksu wyborczego – rozumianej jako poszerzenie czynnego i biernego prawa wyborczego na wszystkie stadia postępowania wyborczego, skarżący nie odniósł go w jakikolwiek sposób do treści zaskarżonej uchwały. Całkowicie niejasne więc pozostaje, w jaki sposób zaskarżona uchwała naruszać miała prawo wyborcze ani nawet czyje prawo wyborcze zostało naruszone (skarżący wskazuje zarówno czynne, jak i bierne prawo wyborcze).Podnosząc zarzut naruszenia art. 159 § 2 pkt 2 oraz 159 § 2 pkt 9 skarżący nie wskazuje tytułu aktu prawnego.

Konsekwentnie całkowicie niejasne jest, jakie jego zdaniem przepisy zostały naruszone. W szczególności nie można przyjąć, że skarżący wskazuje Kodeks wyborczy. Naruszenie art. 159 § 2 pkt 2 skarżący upatruje w „zaniechaniu lub niedopełnieniu przez PKW w ramach nadzoru ujawnienia i wyciagnięcia skutków z faktu, iż przed 1 września CRW z mocy prawa i komunikatów nie posiadał danych pozwalających na rzetelną weryfikację praw wyborczych i odbierał prawa wyborcze obywatelom popierającym podpisami start komitetów, co doprowadziło do obniżenia liczby podpisów poparcia poniżej wymaganej”.

Tymczasem art. 159 § 2 pkt 2 Kodeksu wyborczego stanowi, że: „Osobom wchodzącym w skład Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje wynagrodzenie miesięczne ustalane na podstawie kwoty bazowej przyjmowanej do ustalenia wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe, z zastosowaniem mnożników dla zastępcy przewodniczącego – 4,48”.W Kodeksie wyborczym nie istnieje natomiast jednostka redakcyjna oznaczona jako art. 159 § 2 pkt 9.4. Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c., postanowił jak w sentencji.[A.W.] [ał]