I NSW 334/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I NSW 334/20 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Antoni Bojańczyk‎SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego M.A.K. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2020 r., wyraża opinię, że zarzuty protestu są niezasadne.

UZASADNIENIE

Pismem z 14 lipca 2020 r. M.A.K. złożyła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020) poprzez niedoręczenie wnoszącej protest pakietu wyborczego, co doprowadziło do pozbawienia jej możliwości skorzystania z gwarantowanego w Konstytucji czynnego prawa wyborczego, a ponadto miało wpływ na wynik wyborów.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Podniesiony przez wnoszącą protest zarzut opóźnionego doręczenia jej pakietów wyborczych okazał się niezasadny.Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.

U. z 2020 r., poz. 979; dalej: u.wyb.2020) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r., poz. 568; dalej: k.wyb.).Stosownie do art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpoznaje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia w sprawie protestu.

Art. 323 § 2 k.wyb. przewiduje, że opinia powinna zawierać ustalenia co do zasadności zarzutów protestu, a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów – ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu miało wpływ na wynik wyborów.Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.wyb.2020 konsul, nie później niż 6 dni przed dniem wyborów, wysyła pakiet wyborczy do wyborcy wpisanego do spisu wyborców, który wyraził zamiar głosowania korespondencyjnego za granicą, z zastrzeżeniem ust. 3, pocztą nierejestrowaną. Konsul może przekazać pakiet wyborczy również w inny sposób, jeżeli operator wykonujący usługi pocztowe lub przewozowe w państwie przyjmującym nie daje rękojmi należytego wykonania usługi przesyłki nierejestrowanej.Jak wynika z treści informacji otrzymanych przez Sąd Najwyższy od Konsula RP w L. pakiet do wyborcy został przesłany pocztą przyspieszoną tzw. correiro azul przed I turą w dniu 18 czerwca, zaś przed II turą w dniu 2 lipca 2020 r. (wraz ze wszystkimi innymi pakietami wysłanymi wyborcom na terenie Portugalii).

Zgodnie z informacjami uzyskanymi od portugalskiej poczty, wszystkie przesyłki tej kategorii powinny być dostarczone maksymalnie 2 dni od wysłania (do wszystkich części kraju). Prawdopodobną przyczyną niedostarczenia pakietu wyborczego był błędny adres do korespondencji wskazany przez M.A.K. (nazwa placu m. F., bez numeru budynku i mieszkania). Konsul nie weryfikował prawidłowości adresu wskazanego w trakcie rejestracji, było to niemożliwe przy blisko 1500 zarejestrowanych osobach oraz w związku z koniecznością szybkiej wysyłki pakietów).

Internetowy system wyborczy przepisywał adres wskazany podczas rejestracji, zatem to na wyborcy spoczywała odpowiedzialność za wskazanie prawidłowego i kompletnego adresu do korespondencji. Jednocześnie Konsul poinformował, że wnosząca protest nie kontaktowała się z Referatem Konsularnym przed II turą wyborów w celu pobrania zaświadczenia o możliwości głosowania poza miejscem zamieszkania. Nieprawdą jest również, że Ambasada/Referat Konsularny w L. pozostawał zamknięty i nie było możliwości odbioru zaświadczenia. Referat Konsularny był w okresie wyborczym otwarty do późnych godzin popołudniowych i wieczornych, a każdy kto zgłosił się do Ambasady z prośbą o pomoc w sprawie wyborów, taką pomoc uzyskiwał.

Niewątpliwie Konsul RP w L. dotrzymał terminu, o którym mowa w powołanym powyżej art. 6 ust. 2 u.wyb.2020. Nieprawidłowości polegające na opóźnionym doręczeniu pakietów wyborczych, które dotknęły wnoszącą protest, nie powstały zatem z przyczyn leżących po stronie Konsula, zwłaszcza wobec podanego prawdopodobnie błędnie adresu do korespondencji. Konsul nie może odpowiadać za działania miejscowego operatora wykonującego usługi pocztowe – kwestie te pozostają bowiem nie tylko poza polską jurysdykcją, ale przede wszystkim wynikają ze sposobu organizacji działalności operatora pocztowego państwa przyjmującego.Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 323 § 1 i 2 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.