Supreme Court dismisses election protest filed abroad by mail without consular notification, violating statutory deadlines.

Sygn. akt I NSW 328/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący)‎SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca)‎SSN Marek Siwek w sprawie z protestu wyborczego N. M.‎przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2019 r. pozostawia protest bez dalszego biegu.

UZASADNIENIE

N. M. (dalej: wnosząca protest) wniosła protest przeciwko ważnosci wyborów do Sejmu RP we wszystkich okręgach wyborczych przeprowadzonych 13 października 2019 r., zarzucając naruszenie art. 82, 83 i 241 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks Wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm.) i art. 101 ust. 2 Konstytucji RP poprzez dopuszczenie się przez osoby odpowiedzialne w (...) S.A. za przygotowanie oraz prezentację materiałów dotyczących kampanii wyborczej do Sejmu RP przestępstwa przeciwko wyborom określonego w art. 249 pkt 2 k.k., mającego wpływ na wynik wyborów, a polegającego na przeszkadzaniu podstępem swobodnemu wykonywaniu prawa do głosowania poprzez faworyzowanie w mediach publicznych, tj. (...) S.A., Komitetu Wyborczego (...) przy jednoczesnym dyskredytowaniu innych komitetów wyborczych, ich kandydatów oraz propozycji programowych.

Wnosząca protest, zamieszkała: (...), UK, skierowała go bezpośrednio do Sądu Najwyższego. Przesyłka została nadana 22 października 2019 r. i wpłynęła do Sądu Najwyższego 28 października 2019 r.Prokurator Generalny oraz Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu wyborczego bez dalszego biegu, podnosząc, że wnosząca protest wysłała go z pominięciem konsula, za pośrednictwem brytyjskiego operatora pocztowego, tj. z naruszeniem art. 241 k.wyb.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów na zasadach określonych w ustawie. Zasady te zostały określone w przepisach ogólnych Kodeksu wyborczego (art. 82 i art.

83) oraz w odniesieniu do wyborów do Sejmu w art. 241-246 Kodeksu wyborczego. W myśl art. 241 § 1 k.wyb. protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. W myśl art. 241 § 2 k.wyb. w odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku.

Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu.Stosownie do treści art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. W rozpatrywanej sprawie protest wyborczy wpłynął do Sądu Najwyższego po terminie.Wnosząca protest nadała przesyłkę za pośrednictwem brytyjskiego operatora pocztowego, z pominięciem konsula polskiego w Wielkiej Brytanii, tj. z naruszeniem art. 241 k.wyb.

Wnosząca protest, zamieszkała w Wielkiej Brytanii, może skorzystać z prawa wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, składając go właściwemu terytorialnie konsulowi.Kodeks wyborczy nie przewiduje, aby nadanie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą protestu w zagranicznej placówce pocztowej było równoznaczne ze złożeniem go u konsula. Skoro wyborca w Polsce nie może wnieść protestu wyborczego (z zachowaniem ustawowego terminu) za pośrednictwem żadnego organu władzy publicznej np. sądu rejonowego lub innego podmiotu niż polska placówka pocztowa operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (por.

B. Banaszak, Protest wyborczy w wyborach parlamentarnych, Przegląd Sejmowy 2014 nr 1, s. 55-56), to nie sposób uznać, że wyborca przebywający za granicą może mieć szersze prawa i wnieść protest wyborczy (z zachowaniem ustawowego terminu) za pomocą niewskazanego w ustawie podmiotu (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2019 r., I NSW 65/19).Sąd Najwyższy, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 k.wyb., orzekł jak w postanowieniu.