I NSW 206/25 · Sąd Najwyższy

I NSW 206/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Paweł Czubik‎SSN Maria Szczepaniec w sprawie protestu wyborczego M. S.‎przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 2 czerwca 2025 r. (data prezentaty z Biura Podawczego Sądu Najwyższego – 12 czerwca 2025 r.), zatytułowanym jako: „skarga wyborcza” M. S. (dalej: „Skarżący”) wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej.Uzasadniając powyższe pismo Skarżący zarzucił niedopuszczenie po raz drugi przez Państwową Komisję Wyborczą rejestracji Skarżącego jako kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997 Nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie.Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks wyborczy (k.wyb.). Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą.

Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Jak stanowi § 3 wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty.Zgodnie z dyspozycją art. 323 § 1 k. wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym. Konsekwencją tego, jest m.in. to, że zastosowanie znajduje tu m.in. art. 511 § 1 k.p.c. Stosownie do niego wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie.

Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: (a) oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; (b) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; (c) oznaczenie rodzaju pisma; (d) osnowę wniosku lub oświadczenia; (e) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz (d) wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (art. 126 § 1 k.p.c.).

Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zawierać m.in. (f) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, (g) oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz (h) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (art. 126 § 2 k.p.c.). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.Skarżący nie podał swojego numeru PESEL.

Stanowi to nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu. Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn.

Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie wzywa wnoszącego protest do uzupełnienia braków formalnych pisma.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec [J.M.] [r.g.]