Supreme Court dismisses presidential election protest due to missing legal representative notice and formal defects.

I NSW 10692/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 lipca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Joanna Lemańska‎SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych ‎w dniu 24 lipca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Z.G. Joanna Lemańska Krzysztof Wiak Oktawian Nawrot

UZASADNIENIE

Dnia 3 lipca 2025 r. (data prezentaty) do Sądu Najwyższego wpłynął protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający nieczytelny podpis, numer PESEL oraz adres zamieszkania osoby składającej protest w Australii. Z pisma Konsula Generalnego w S. z dnia 17 czerwca 2025 r. wynika, że protest ten wpłynął do Konsulatu Generalnego RP w S. drogą pocztową w dniu 17 czerwca 2025 r. Do protestu tego nie zostało załączone zawiadomienie o ustanowieniu pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 321 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (§ 1).

W odniesieniu do wyborcy przebywającego za granicą lub na polskim statku morskim wymogi wymienione w § 1 uważa się za spełnione, jeżeli protest został złożony odpowiednio właściwemu terytorialnie konsulowi lub kapitanowi statku. Wyborca obowiązany jest dołączyć do protestu zawiadomienie o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju, pod rygorem pozostawienia protestu bez biegu (§ 2).Ponadto, zgodnie z art. 323 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia w sprawie protestu.

Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 § 1 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników.

Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu.W niniejszej sprawie osoba wnosząca protest wskazała swój adres zamieszkania za granicą (w Australii), lecz stosownie do dyspozycji art. 321 § 2 k.wyb., nie dołączyła do protestu zawiadomienia o ustanowieniu swojego pełnomocnika zamieszkałego w kraju (w Polsce) lub pełnomocnika do doręczeń zamieszkałego w kraju.Co więcej, wyniki wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarządzonych na 18 maja 2025 r., zostały podane do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą w dniu 2 czerwca 2025 r., a termin do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej upłynął 16 czerwca 2025 r.

Niniejszy protest został złożony właściwemu terytorialnie konsulowi, ale ten otrzymał go dopiero w dniu 17 czerwca 2025 r., a więc po upływie terminu do wniesienia protestu wyborczego.Ponadto, osoba wnosząca protest nie podała w przesłanym piśmie swojego imienia, ograniczając się jedynie do jego pierwszej litery. Załączony podpis jest przy tym nieczytelny, co oznacza, że nie podano w nim nazwiska autora pisma. W konsekwencji należało uznać, że niniejsze pismo jest dotknięte nieusuwalnymi brakami formalnymi, które wiążą się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu, bez wzywania do uzupełnienia braków (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23).

Z tego względu Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.Z.G. [a.ł]