I NSW 10679/25 · Sąd Najwyższy

I NSW 10679/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący)‎SSN Paweł Czubik (sprawozdawca)‎SSN Marek Dobrowolski‎SSN Joanna Lemańska‎SSN Grzegorz Pastuszko‎SSN Maria Szczepaniec‎SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi partii politycznej N. na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr 195/2025 z dnia 16 czerwca 2025 r. ‎w sprawie sprawozdania partii politycznej N. o źródłach pozyskania‎środków finansowych w 2023 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw‎Publicznych w dniu 12 listopada 2025 r., postanawia: odrzucić skargę. D.Z. Krzysztof Wiak‎‎Paweł Czubik‎‎Marek Dobrowolski‎‎Joanna Lemańska‎‎Grzegorz Pastuszko‎‎Maria Szczepaniec‎‎Paweł Wojciechowski

UZASADNIENIE

Państwowa Komisja Wyborcza (dalej jako: „PKW”) uchwałą nr 195/2025‎z 16 czerwca 2025 r. w sprawie sprawozdania partii politycznej N. (dalej także: „Skarżąca”) o źródłach pozyskania środków finansowych w 2023 r., działając na podstawie art. 38a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1215; dalej jako: „u.p.p.”), postanowiła odrzucić sprawozdanie partii politycznej N. o źródłach pozyskania środków finansowych, w tym o kredytach bankowych i warunkach ich uzyskania oraz o wydatkach poniesionych ze środków Funduszu Wyborczego w 2023 r. z powodu nieudzielenia odpowiednich wyjaśnień na pytania PKW, co uniemożliwiło potwierdzenie zgodności z prawem gospodarki finansowej Partii‎w 2023 r., rodząc uzasadnione domniemanie, że Partia przyjmowała w okresie sprawozdawczym środki finansowe z naruszeniem przepisów u.p.p., przede wszystkim art. 24 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 u.p.p. Pismem z 30 czerwca 2025 r., tj. w ustawowym terminie, partia polityczna N. wywiodła skargę na ww. uchwałę PKW z 16 czerwca 2025 r.

Skargę podpisał jej skarbnik – R. Ł. (k. 4 akt sprawy). Pismem 5 sierpnia 2025 r. sierpnia 2025 r. PKW wniosła w pierwszej kolejności o odrzucenie skargi, jako wniesionej z naruszeniem art. 871 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga podlega odrzuceniu, jako wniesiona przez nieuprawnioną do tego osobę.Zgodnie z art. 34b ust. 1 u.p.p., w przypadku odrzucenia informacji‎przez PKW partia polityczna ma prawo, w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu informacji, wnieść do Sądu Najwyższego skargę‎na postanowienie PKW w przedmiocie odrzucenia informacji.

Rozpatrzenie skargi przez Sąd Najwyższy następuje w składzie 7 sędziów. Do rozpatrzenia skargi stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym (art. 34b ust. 2 u.p.p.). W świetle powyższego należy stwierdzić, że skarga powinna spełniać wymogi formalne określone dla pisma procesowego, a przy jej wniesieniu obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski, zgodnie bowiem z art. 871‎§ 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron zasadniczo przez adwokatów lub radców prawnych (zob.

M. Dębska,‎Ustawa o partiach politycznych. Komentarz, Warszawa 2013). Sąd Najwyższy konsekwentnie uznaje za niedopuszczalne wniesienie skargi na uchwałę PKW o odrzuceniu sprawozdania partii politycznej o źródłach pozyskania środków finansowych z naruszeniem art. 871 k.p.c.‎(postanowienia Sądu Najwyższego z: 27 października 2022 r., I NSW 7/22;‎3 listopada 2022 r., I NSW 11/22, 21 lutego 2023 r., I NSW 1/23 oraz 23 kwietnia 2024 r., I NSW 8/24). Złożenie skargi z niedochowaniem tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego skutkuje koniecznością jej odrzucenia a limine,‎bez wzywania do usunięcia tego uchybienia.

Wadliwość w postaci niedochowania tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego nie podlega bowiem konwalidacji (postanowienie Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r., IV CO 170/21).W niniejszej sprawie skargę podpisał R. Ł. – skarbnik partii politycznej N. (k. 4 akt sprawy). R. Ł. nie wskazał, że wykonuje zawód adwokata lub radcy prawnego. Jego nazwisko nie figuruje także na listach adwokatów oraz radców prawnych, udostępnianych publicznie przez właściwe samorządy zawodowe – co Sąd Najwyższy zweryfikował z urzędu. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł o odrzuceniu skargi‎na podstawie art. 34b ust. 2 u.p.p. w zw. z art. 13 § 2 oraz art. 871 § 1 k.p.c. D.Z.[r.g.] Krzysztof Wiak‎Paweł Czubik‎Marek Dobrowolski‎Joanna Lemańska‎Grzegorz Pastuszko‎Maria Szczepaniec‎Paweł Wojciechowski‎