Supreme Court dismisses presidential election protest for lacking specific evidence and concrete legal grounds under election code.

I NSW 10231/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Adam Redzik‎SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestów wyborczych J. G. i O.O.przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych ‎28 czerwca 2025 r., pozostawia obydwa protesty bez dalszego biegu. Adam Redzik Paweł Wojciechowski Aleksander Stępkowski

UZASADNIENIE

Pismami datowanymi na dzień z 15 czerwca 2025 r J. G. i O. O. (dalej: ,,Wnoszące protest”) wniosły protesty wyborcze o identycznym brzmieniu. Wnoszące protest wskazały na: „1. Nieprawidłowości w procesie wyborczym1.Błędy w aplikacji wyborczej i pracy komisji (art. 7,40, 41 KW), 2.Anomalie w liczeniu głosów i zamiana wyników w komisjach (np. K., G.), 3.Ograniczanie prawa do głosowania i możliwość wielokrotnego głosowania, użycie nieautoryzowanej aplikacji M. (art. 53, 54 KW), badanej przez ABW, 4.Zaangażowanie Kościoła i stronniczych członków komisji (art. 191a KW);2.

Nieprawidłowości w kampanii1.Negatywna kampania i stronnicze media lokalne (art. 103, 111 KW),2.Działania farmy trolli M. i K..1.Przepływy elektoratuWpływ M.1 i nieformalne porozumienia (art. 2 Konstytucji RP).2.Sprawa mieszkania przy ul. […]”.Mając na uwadze powyższe zarzuty Wnoszące protest złożyły wnioski o: ‎ ,,1. Unieważnienie wyborów z 1 czerwca 2025 roku, 2. powtórzenie wyborów, 3.dochodzenie w sprawie nieprawidłowości (aplikacja M., sprawa mieszkania), 4.weryfikację aktu sprzedaży (2012) i darowizny (2025) przez sąd cywilny, 5.zbadanie przestępstw przez prokuraturę (art. 286, 191, 231, 209 KK)”.Postanowieniem z 23 czerwca 2025 r., Sąd Najwyższy połączył sprawę ‎o sygnaturze I NSW 10231/25 ze sprawą o sygnaturze 10233/25 w celu łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą I NSW 10231/25.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb. zgodnie z którym przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:1.dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego ‎w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; 2.naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.

Ponadto, według art. 321 § 3 k. wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z 11 czerwca 2015 r. III SW 60/15, z 31 lipca 2020 r. I NSW 2027/20, 31 lipca 2020 r. I NSW 2286/20). W utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 grudnia 2023 r.

‎I NSW 1093/23; z 14 grudnia 2023 r. I NSW 1222/23, z 14 grudnia 2023 r. I NSW 839/23; z 13 grudnia 2023 r. I NSW 799/23; por. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 14 listopada 2023 r. I NSWR 83/23; z 7 listopada 2023 r. I NSW 86/23; z 30 października 2019 r. I NSW 117/19 z 18 lipca 2019 r. I NSW 39/19). W przedmiocie protestu o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb. nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia ‎o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: z 7 lutego 1990 r.

III SW 93/90, 5 grudnia 2007 r. III SW 63/07 16 lipca 2014 r. III SW 35/14). Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego ‎i aktualnego interesu osoby wnoszącej protest. Na marginesie wskazać należy, że przyznane wyborcy prawo zgłoszenia protestu może się odnosić jedynie do tych elementów procedury wyborczej, które dotyczą samego wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

Tak wyznaczone granice protestu wynikają wprost z faktycznych możliwości kontroli przez obywateli przebiegu wyboru Prezydenta oraz realizacji czynnego prawa wyborczego. Jego podstawy nie mogą być zatem interpretowane w taki sposób, aby zamiast konstytucyjnej gwarancji dotyczącej realizowania jednego z praw obywatelskich, protest stał się w praktyce uniwersalnym środkiem prawnym do weryfikacji wszelkich działań dotyczących wyborów, podejmowanych przez upoważnione do tego organy władzy publicznej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 lipca 2020 r.

I NSW 4685/20).Odnosząc powyższe do niniejszego protestu, Sąd Najwyższy stwierdza, że protest został sformułowany jedynie w oparciu o informacje funkcjonujące w przestrzeni publicznej, bez przedstawienia bądź wskazania dowodów na potwierdzenie podnoszonych naruszeń. Wnoszące protest powołały się jedynie na bliżej nieokreślone przypadki nieprawidłowości w procesie wyborczym.Zarzuty podniesione przez Wnoszące protest mają charakter abstrakcyjny, stanowią ogólne zarzuty co do potencjalnych nieprawidłowości w procesie wyborczym, nie mają natomiast żadnego związku z osobami wnoszącymi protest, ‎a zatem wniesiony protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 § 3 k. wyb.Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy nie posiada kompetencji ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których Wnoszący protest opierają swoje zarzuty.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia, pozostawiając protest bez dalszego biegu. [r.g.]