Supreme Court dismisses delay complaint as proceedings were conducted without unjustified delay.

I NSP 569/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Paweł Księżak‎SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi Ł. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie o sygn. I ACa 3037/24,‎z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 lutego 2026 r. oddala skargę. [k.b.] Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec

UZASADNIENIE

Pismem z 19 grudnia 2025 r. Ł. W. (dalej: „Skarżący”) wniósł skargę na przewlekłość postępowania sądowego, toczącego się‎przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. I ACa 3037/24. Skarżący domagał się stwierdzenia, że w ww. sprawie I ACa 3037/24 doszło‎do nieuzasadnionej zwłoki. Wniósł również o wydanie Sądowi Apelacyjnemu‎w Krakowie zalecenia wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej w ciągu‎3 miesięcy celem rozpoznania sprawy objętej skargą. Jednocześnie Skarżący wniósł o przyznanie na swoją rzecz od Skarbu Państwa kwoty 3000 zł.‎Wniósł również o zwolnienie go od opłaty sądowej od skargi z uwagi na trudną sytuację materialną, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów związanych z wniesieniem skargi.

Uzasadniając skargę, Skarżący podniósł, że apelację w sprawie objętej skargą wniósł w lipcu 2024 r. i do tej pory Sąd Apelacyjny w Krakowie nie zakończył przedmiotowego postępowania apelacyjnego. Zaznaczył zarazem,‎że postępowanie apelacyjne objęte skargą toczy się już 17 miesięcy, a całość postępowania od chwili złożenia powództwa o zadośćuczynienie trwa już 43 miesiące, co w ocenie Skarżącego jawi się jako nieuzasadnione.‎Skarżący argumentował jednocześnie, że sprawa objęta skargą nie jest skomplikowana pod względem faktycznym i prawnym, a materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wymaga uzupełnienia.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o przyznanie Skarżącemu mniejszej kwoty od Skarbu Państwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Ustawodawca w ustawie o skardze na przewlekłość nie określił wyraźnie, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Niemniej w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że przewlekłość jest pojęciem odnoszącym się do konkretnego zdarzenia, które po wnikliwej analizie należałoby uznać za nadmiernie rozciągnięte w czasie i niezasadnie przedłużające się (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 kwietnia 2021 r., I NSP 20/21). Poddając analizie przebieg spornego postępowania apelacyjnego‎I ACa 3037/24 toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie,‎należy stwierdzić, że podniesiony w skardze zarzut przewlekłości tego postępowania sądowego nie jest na obecnym etapie uzasadniony.

W judykaturze Sądu Najwyższego ugruntowane jest stanowisko, że ocena, czy w konkretnej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, nie powinna ograniczać się wyłącznie do upływu czasu i subiektywnych odczuć skarżącego, lecz powinna być wypadkową czynników obiektywnych oraz czasu niezbędnego do podejmowania działań zgodnych z obowiązującymi przepisami, przewidującymi zachowanie określonych procedur (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 11 maja 2005 r., II S 26/05). Sama długotrwałość postępowania nie oznacza bowiem, że doszło do przewlekłości postępowania.

Zachodzi ona, gdy postępowanie jest długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych‎do rozstrzygnięcia, będących w związku przyczynowym z działaniem‎lub bezczynnością sądu. W związku z tym, aby rozstrzygnąć, czy zwłoka w dokonaniu czynności jest nieuzasadniona, należy rozważyć nie tylko okres zaniechania jej dokonania, ale także konkretne realia sprawy i jej kontekst sytuacyjny. Czas trwania postępowania wyznaczany jest nie tylko poprzez czynności sądu, ale także przez aktywność stron (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 18 kwietnia 2023 r., I NSP 23/23; 25 listopada 2020 r., I NSP 163/20; 25 maja 2023 r., I NSP 82/23).

Oceniając czy w danej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania należy zatem brać pod uwagę kryteria określone‎w art. 2 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którymi dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość‎i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie, a także uwzględnić łączny dotychczasowy czas postępowania, od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi,‎charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,‎a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.Podobnie przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania określa Europejski Trybunał Praw Człowieka, wskazując, że przy ocenie, czy przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona, powinna następować w świetle szczególnych warunków sprawy i przy uwzględnieniu takich kryteriów, jak skomplikowanie (stopień złożoności) sprawy, zachowanie stron i organów prowadzących sprawę oraz znaczenia materii objętej skargą (zob. wyroki ETPC z: 21 września 2000 r., skarga nr 33082/96, w sprawie Wojnowicz przeciwko Polsce; 4 kwietnia 2000 r., skarga nr 38670/97, w sprawie Dewicka przeciwko Polsce; 26 października 2000 r., skarga nr 25693/94, w sprawie Sobczyk przeciwko Polsce; 26 lipca 2001 r.,‎skarga nr 29691/96, w sprawie Jedamski przeciwko Polsce; 14 stycznia 2003 r., skarga nr 39505/98, w sprawie W.M. przeciwko Polsce; zob. też M.A.

Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, Tom I - Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001, s. 46 i n. oraz powołane tam orzecznictwo tego Trybunału).Powyższe oznacza, że standard ochrony prawa do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ma charakter zindywidualizowany (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20;‎10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28 września 2021 r., I NSP 145/21; 14 września 2022 r., I NSP 251/22). Co do zasady więc przewlekłość jest pojęciem względnym i zawsze musi być odnoszona do konkretnych realiów sprawy i przyjętego trybu postępowania.

Należy także nadmienić, że jedynie nadmierne odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych, prac i procedur‎mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 lipca 2017 r., III SPP 33/17; 21 kwietnia 2021 r., I NSP 20/21).Analizując akta sprawy objętej niniejszą skargą, Sąd Najwyższy nie dostrzegł, by na jakimkolwiek etapie spornego postępowania o sygn. I ACa 3027/24 odstępy między kolejnymi czynnościami nie miały swojego uzasadnienia procesowego,‎czy też wiązały się z bezczynnością Sądu Apelacyjnego w Krakowie.‎Należy mieć na uwadze, że postępowanie o sygn.

I ACa 3037/24 zostało zainicjowane apelacją Skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie‎z 16 maja 2024 r. Apelacja ta wpłynęła do Sądu Okręgowego w Krakowie w dniu‎17 lipca 2024 r. Akta tej sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego‎w Krakowie w dniu 17 września 2024 r. Tego samego dnia sprawa została zarejestrowana w odpowiednim repertorium i wyznaczono sędziego referenta. Kolejno, 31 października 2024 r. wydano zarządzenie o powiadomieniu stron‎o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy apelacyjnej objętej skargą,‎a także wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku fiskalnego apelacji.

Zarządzeniem z 5 listopada 2024 r. udzielono zgody na przesłanie akt sprawy objętej skargą do zakładu karnego, w którym osadzony jest Skarżący,‎celem umożliwienia mu zapoznania się z nimi. Akta te zostały zwrócone‎do Sądu Apelacyjnego w Krakowie 21 listopada 2024 r. Kolejno, pismem‎z 20 listopada 2024 r. (data prezentaty) Skarżący złożył wniosek o zwolnienie go‎od kosztów sądowych w postaci opłaty od apelacji, a także o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z 25 listopada 2024 r. wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych ww. wniosków.

Następnie, postanowieniem‎z 6 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie uwzględnił powyższe wnioski Skarżącego i zwolnił go od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji‎oraz ustanowił dla niego pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem z 15 kwietnia‎2025 r. doręczono odpis apelacji przeciwnikowi procesowemu Skarżącego. Odpowiedź na apelację wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Krakowie 22 maja‎2025 r. Natomiast zarządzeniem z 25 sierpnia 2025 r. złożono akta sprawy apelacyjnej objętej skargą do archiwum celem oczekiwania na wyznaczenie terminu posiedzenia.

Przedstawiony powyżej przebieg spornego postępowania apelacyjnego‎na obecnym etapie nie daje wystarczających podstaw do przypisania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy objętej skargą, zwłaszcza jeśli uwzględni się czas trwania analizowanej sprawy, zainicjowanej apelacją. Niewątpliwie zatem na obecnym etapie brak jest podstaw do stwierdzenia,‎że sporne postępowanie apelacyjne toczy się dłużej, niż to jest konieczne dla prawidłowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił skargę na podstawie‎art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość.[k.b.][a.ł] Paweł Księżak Joanna Lemańska Maria Szczepaniec