I NSP 494/24 · Sąd Najwyższy

I NSP 494/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Tomasz Demendecki‎SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi D. S., na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. ‎III AUa 332/24, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 marca 2025 r., oddala skargę. Tomasz Demendecki Mirosław Sadowski Grzegorz Pastuszko

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 11 grudnia 2024 r. D. S. (dalej: „Skarżący”) złożyła skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu pod sygn. III AUa 332/24. Skarżąca wniosła o:

1. Stwierdzenie przewlekłości postępowania w powyższej sprawie;2. Wydanie zaleceń do niezwłocznego wyznaczenia terminu rozprawy;3. Przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 10 000 zł;4. Zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Poznaniu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący m. in. wskazała, iż w przedmiotowej sprawie nie dokonano żadnych istotnych czynności, zaś od maja do dnia sporządzenia niniejszej skargi (7 miesięcy) nic się w sprawie nie dzieje. Odpowiedź na powyższą skargę, złożył Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu. W piśmie z dnia 6 lutego 2025 r. wniósł o jej oddalenie.W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącej. Postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone w sposób rozwlekły.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i zasługiwała na oddalenie.Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Ustawa nie określa terminu, po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że stan taki będzie miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji w zakresie wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy (tak np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 67/20; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jednocześnie należy zaznaczyć, że dla oceny, czy w danej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają również rozważenia wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego postępowania – w tym również podejmowane przez sąd czynności oraz postępowanie skarżącego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, iż apelacja odwołującej od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z 12 lutego 2024 roku w sprawie IV U 3557/23, została wniesiona 19 marca 2024 roku, po czym 25 marca 2024 roku akta sprawy zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.

Następnie 27 marca 2024 roku został wylosowany sędzia referent. Odpis apelacji został doręczony pozwanemu w dniu 15 kwietnia 2024 roku, a 6 maja 2024 roku wpłynęła odpowiedź odwołującego na apelację, i niezwłocznie doręczona pełnomocnikowi odwołującej, który nie jest fachowym pełnomocnikiem, w dniu 20 maja 2024 roku. Sędzia referent skierował sprawę do oczekujących na termin rozpoznania apelacji wg. kolejności wpływu, gdyż sprawa nie należy do katalogu spraw pilnych.W niniejszej sprawie czas oczekiwania na rozpoznanie wyniósł 10 miesięcy, zaś niniejsza sprawa nie stanowi priorytetu w rozpoznawaniu spraw apelacyjnych poza kolejnością wpływu, gdyż odwołująca ma przyznane prawo do emerytury, domaga się natomiast podwyższenia jej wysokości.

Ponadto odwołująca nie składała wniosku o przyspieszenie terminu wyznaczenia posiedzenia jawnego w sprawie. W sytuacji kiedy strona złoży taki wniosek i poda istotne powody, sędziowie starają się takie wnioski uwzględniać.Zdaniem Sądu Najwyższego, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności sprawy, nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącej. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji.

Tomasz Demendecki Mirosław Sadowski Grzegorz Pastuszko [SOP][r.g.]