I NSP 389/25 · Sąd Najwyższy

I NSP 389/25 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi D. R. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. I As 6/25, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych ‎w dniu 19 września 2025 r.:

1. odrzuca skargę;

2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie ‎od kosztów sądowych w całości. [D.Z.]

UZASADNIENIE

W dniu 2 lipca 2025 r. D.R. (dalej: „skarżący”) wniósł‎do Sądu Apelacyjnego w Łodzi skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie prowadzonej przez Sąd Apelacyjny w Łodzi polegającą na nie rozpoznaniu‎w ustawowym terminie wcześniejszej skargi dotyczącej przewlekłości postępowania przed Sądem Okręgowym w Łodzi. Pismem z 11 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi przekazał ww. skargę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. W przedmiotowej skardze skarżący wniósł o:1.zasądzenie na swoją rzecz od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego‎w Łodzi kwoty 40 000 zł; 2.zwolnienie od kosztów sądowych należnych od skarżącego‎w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że upłynął wielomiesięczny okres od złożenia skargi, która zgodnie z ustawą powinna zostać rozpoznana w ciągu‎2 miesięcy. Podniósł także, że „do dziś nie wydano żadnego postanowienia,‎nie poinformowano skarżącego o terminie ani o dalszym toku sprawy, co oznacza faktyczną bezczynność sądu”. W ocenie skarżącego naruszone zostały: art. 45‎ust. 1 Konstytucji R.P – prawo do sądu, art. 6 ust. 1 EKPCz –‎prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie i art. 13 EKPCz –‎prawo do skutecznego środka odwoławczego.W treści skargi skarżący zawarł również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należnych od skarżącego w niniejszej sprawie.

Postanowieniem z 4 marca 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi w sprawie‎o sygn. I As 6/25 oddalił skargę skarżącego na naruszenie prawa strony‎do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki‎w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Łodzi w sprawie o sygn. XII C 617/22. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze‎na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora‎i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,‎poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych‎i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej‎lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Według art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie,‎której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość,‎skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy‎do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków.Mając na względzie powyższe regulacje, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne przewidziane w art. 6‎ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość, jeśli skarżący wniesie żądanie‎o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy,‎a ponadto w uzasadnieniu skargi szczegółowo określi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia‎Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r.,‎III SPP 5/07).

Bez podania powyższych okoliczności nie jest możliwa merytoryczna ocena skargi.Przekładając powyższe na realia przedmiotowej sprawy, należy podkreślić, że skarżący w treści skargi nie wysunął żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania, ani nie przytoczył okoliczności, które by je uzasadniały, tj. nie podał, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Z tego powodu, wobec stwierdzenia wyżej wskazanych braków,‎Sąd Najwyższy uznaje, że wniesiona skarga nie może być uznana za skargę spełniającą wymogi ujęte w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07;‎16 kwietnia 2024 r., I NSP 211/23) i podlega odrzuceniu.Niezależnie od powyższych rozważań Sąd Najwyższy wskazuje również,‎że art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi‎na przewlekłość (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r.,‎I NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11; 29 października 2009 r., KSP 18/09).Powyższe nakazuje przyjąć, że w postępowaniach innych niż wymienione‎w katalogu określonym w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość skarga‎nie przysługuje.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że w katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie wywołane skargą na naruszenie prawa strony‎do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Z treści skargi wniesionej przez skarżącego wynika, że dotyczy ona postępowania wywołanego skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym‎w Łodzi pod sygn. I As 6/25. Jak podkreślono powyżej, w postępowaniach‎tego rodzaju ustawodawca nie przewidział możliwości wniesienia skargi‎na przewlekłość, a zatem skarga ta jest niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu.Ostatnią podstawę odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania wniesionej przez skarżącego stanowi art. 5 ust. 1 ustawy o skardze‎na przewlekłość, który stwierdza, że wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania,‎którego ta skarga dotyczy.

W przeciwnym razie musi być ona uznana‎za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa sytuacja zaistniała w przypadku niniejszej skargi.‎Postępowanie w sprawie ze skargi skarżącego na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. I As 6/25 zostało zakończone 4 marca 2025 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę pismem z 2 lipca 2025 r. Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1‎w zw. Z art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość oraz art. 395 § 1‎w zw.

Z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy‎o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania‎jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie‎od kosztów sądowych. Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć‎na podstawie art. 355 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [D.Z.][a.ł] ‎