I NSP 327/24 · Sąd Najwyższy

I NSP 327/24 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)‎SSN Tomasz Przesławski (sprawozdawca)‎SSN Adam Redzik w sprawie ze skargi D. L. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. ‎I ACa 2073/23, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 stycznia 2025 r., oddala skargę. Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Adam Redzik ł.n

UZASADNIENIE

D. L. (dalej: „skarżący”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego r.pr. A. P., pismem datowanym na 23 lipca 2024 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, sygn. I ACa 2073/23, wnosząc o: 1.stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku I Wydział Cywilny, pod sygnaturą akt I ACa 2073/23,2.wydanie Sądowi rozpoznającemu sprawę o sygn. ACa 2073/23 zalecenia w postaci zobowiązania Sadu Apelacyjnego do wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej,3.zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz powoda D.

L. kwoty 3000 zł.Ponadto wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa-Sądu Apelacyjnego w Gdańsku na rzecz skarżącego kosztów postępowania skargowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.W skardze podniesiono, że ponad ośmiomiesięczna bezczynność Sądu Apelacyjnego polegająca na niewyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej prowadzi do przewlekłości postępowania, skoro de facto zamyka stronom możliwość prawomocnego zakończenia procesu w sprawie z powództwa konsumentów. Brak terminu rozprawy w drugiej instancji prowadzi również do naruszenie zasady dwuinstancyjności, skoro orzeczenie Sądu Okręgowego nie podlega kontroli instancyjnej, a taki stan rzeczy jest nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa.

Ponadto, powinno w ocenie skarżącego budzić wątpliwości, że dążenie do prawomocnego zakończenia postępowania, z uwagi na charakter sprawy (tzw. „sprawa frankowa”), trwa dłużej niż jest to niezbędne w zwykłym toku czynności. Pismem z 31 października 2024 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku podejmował uzasadnione sytuacją czynności procesowe. Wskazano, że „sprawa nie należy do kategorii spraw pilnych w rozumieniu § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18.06.2019 r.

Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U.2024.867 t.j.) a jest sprawą tzw. „frankową”, zatem skierowano ją do rozpoznania na rozprawie /wniosek pozwanego/ zgodnie z kolejnością wpływu”. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wskazał, że odległy termin wyznaczenia rozprawy apelacyjnej w sprawie (13 lutego 2025 r.) wynika ze znacznej, lawinowo rosnącej, liczby spraw wpływających do pionu cywilnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga D. L. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 ze zm., dalej także: „u.s.p.p.”) nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).Ustawodawca w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazał elementy podlegające analizie na etapie postępowania w przedmiocie przewlekłości.

W świetle tego przepisu dokonując oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Na potrzeby niniejszego postępowania dokonano analizy akt postępowania toczącego się w Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku o sygn.

I ACa 2073/23. Sprawa o sygn. akt I ACa 2073/23 wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 10 sierpnia 2023 r. z apelacją pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku z 28 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt XV C 1353/22.W dniu 11 sierpnia 2023 r. wylosowano sędziego referenta.W dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawę zarejestrowano w rep. ACa pod sygnaturą I ACa 2073/23.W dniu 3 listopada 2023 r. wydano zarządzenie o zawiadomieniu pełnomocników stron o składzie rozpoznającym sprawę oraz zarządzono doręczenie pełnomocnikowi powodów odpisu apelacji pozwanego.7 grudnia 2023 r. doręczono odpis apelacji pozwanego pełnomocnikowi powodów.18 grudnia 2023 r. wpłynęła odpowiedź na apelację.

Zarządzeniem z 21 czerwca 2024 r. wyznaczono na 13 lutego 2025 r. termin rozprawy zdalnej.Wskazać należy, że ustawodawca nie zdecydował się na określenie terminu, po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać z przewlekłością sądu (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20).Utrwalone orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznaje przy tym, że sprawa jest prowadzona przewlekle, jeżeli trwa dłużej niż trzy lata w pierwszej instancji (zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 10 lipca 1984 r. w sprawie Guincho przeciwko Portugalii, nr 8990/80), a w dwóch instancjach powyżej pięciu lat (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 lutego 2006 r. sprawie Donnadieu przeciwko Francji, nr 19249/02).

Opóźnienie zaistniałe w trakcie jednej z faz postępowania jest dopuszczalne, pod warunkiem, że łączny czas trwania postępowania nie jest nadmiernie długi (wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 grudnia 1983 r. w sprawie Pretto i inni v. Włochy; skarga nr 7984/77, zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 stycznia 2023 r., I NSP 294/22; z 10 maja 2023 r., I NSP 35/23).Ocena przewlekłości postępowania ma jednak charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21).

W toku postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania sąd oceniający sprawę analizuje nie tylko okres zaniechania jej rozpoznania, lecz bierze pod uwagę wszystkie kryteria, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p. Przedstawiony przebieg postępowania apelacyjnego nie daje podstaw do przypisania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy, choć czynności mogłyby być wykonywane szybciej – w szczególności biorąc pod uwagę sześciomiesięczny okres zaniechania wyznaczenia rozprawy apelacyjnej przez sąd drugiej instancji.

Wskazać należy, że w ocenianej sprawie sąd drugiej instancji zobowiązany jest procedować na rozprawie, wobec złożonego żądania skarżącego. Nie można także pominąć, że cel skargi, który został wyartykułowany w petitum skargi na przewlekłość, został już osiągnięty, bowiem Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyznaczył termin rozprawy na 13 lutego 2025 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę. Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Adam Redzik ł.n r.g.