I NSP 296/23 · Sąd Najwyższy

I NSP 296/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi M. J.na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. ‎I S 51/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 lutego 2024 r., 1) odrzuca skargę;

2) odrzuca wniosek M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego;

3) umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.[SOP]

UZASADNIENIE

Pełnomocnik M.J. (dalej: „skarżący”) pismem z 21 października 2023 r. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt I S 51/22 (dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt […] toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach). Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości powyższego postępowania, zasądzenie w związku z tym od Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwoty przynajmniej 6000 zł oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Niezależnie od powyższego, skarżący złożył wniosek w trybie art. 49 k.p.c. o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego oraz wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. (I S 51/22) Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę M.J. o stwierdzenie przewlekłości w sprawie zarejestrowanej w Sądzie Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt […].

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na odrzucenie. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania w sprawie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jakim jest postępowanie toczące się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. akt I S 51/22.

Co za tym idzie, skarga na przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana. Co więcej, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o przewlekłości postępowania, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa sytuacja zaistniała również w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie w sprawie ze skargi skarżącego na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt I S 51/22 zostało zakończone 26 kwietnia 2022 r.

Tymczasem skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania dopiero pismem z 21 października 2023 r.Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Odrzucenie skargi powodowało, że bezprzedmiotowe było rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych. Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2023 r. art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu.

ZG [ał]