I NSP 227/26 · Sąd Najwyższy

I NSP 227/26 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie ze skargi A. A. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku w sprawie ‎o sygn. I ACz 519/25, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw‎Publicznych w dniu 10 czerwca 2026 r., odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

A. A. pismem z 7 maja 2026 r., które wpłynęło do Sądu Najwyższego 11 maja 2026 r., działając w imieniu własnym, wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku w sprawie o sygn. akt I ACa 519/25 oraz I ACz 1387/25 P.W treści skargi wniósł o: stwierdzenie przewlekłości postępowań prowadzonych pod sygnaturami akt I ACa 519/25 oraz I ACz 1387/25 P (pkt 1), stwierdzenie naruszenia jego prawa do rozpoznania spraw bez nieuzasadnionej zwłoki (pkt 2), przyznania odpowiedniej sumy pieniężnej z tytułu przewlekłości postepowania (pkt 3), zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku do podjęcia niezwłocznych czynności procesowych (pkt 4), dołączenie skargi do akt wskazanych spraw (pkt 5).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.Artykuł 3 ustawy o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których określonym podmiotom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 29 listopada 2018 r., I NSP 39/18; 6 grudnia 2011 r., KSP 11/11; 29 października 2009 r., KSP 18/09).Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.

Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W przedmiotowej sprawie Sąd Najwyższy ustalił, że Sąd Apelacyjny w Białymstoku postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. o sygn. akt I ACa 519/25 odrzucił skargę powoda A. A. przeciwko Y. A., K. A. i X. A. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 lutego 2025 r. wydanym w sprawie I ACa 1785/24, a także postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 lutego 2025 r. wydanym w sprawie I ACz 1251/24.

Ponadto postanowieniem z 15 kwietnia 2026 r. o sygn. akt I ACz 1387/25 p Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił zażalenie A. A. przeciwko Y. A., K. A. i X. A. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 lutego 2025 r. wydanym w sprawie I ACa 1785/24, a także postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 18 lutego 2025 r. wydanym w sprawie I ACz 1251/24 na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 20 sierpnia 2025 r. o sygn. akt I ACa 519/25.Skarżący złożył skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w dniu 7 maja 2026 r., a zatem już po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o sygn. akt I ACz 519/25 i z tej przyczyny skarga jest niedopuszczalna.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia.JW [a.ł] ‎