I NSP 183/23 · Sąd Najwyższy

I NSP 183/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący)‎SSN Oktawian Nawrot‎SSN Tomasz Przesławski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi P. D. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. ‎V ACa 1101/22, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Gdańsku po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej ‎i Spraw Publicznych w dniu 5 września 2024 r., oddala skargę. Oktawian Nawrot Adam Redzik Tomasz Przesławski

UZASADNIENIE

P. D. (dalej: „skarżący”) pismem z 13 czerwca 2023 r. wniósł skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku o sygn. V ACa 1101/22. Aktualna sygnatura akt sprawy to V ACa 1227/23. Zarządzeniem z 17 sierpnia 2023 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego poprzez podpisanie albo ponowne nadesłane z oryginalnym własnoręcznym podpisem pisma wniesionego za pośrednictwem poczty elektronicznej. Braki zostały uzupełnione przez skarżącego. Pismem z 12 marca 2024 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Gdańsku zgłosił swój udział w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazano, że Sąd Apelacyjny podejmował uzasadnione sytuacją czynności procesowe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga P. D. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 ze zm., dalej także: „u.s.p.p.”) nie zasługiwała na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).Ustawodawca w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazał elementy podlegające analizie w kontekście tego, czy prowadzone postępowanie ma przymiot przewlekłego.

W świetle tego przepisu dokonując oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Nie można jednak pominąć tego, że ocena przewlekłości postępowania ma charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21).

W toku postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania sąd oceniający sprawę analizuje nie tylko okres zaniechania jej rozpoznania, lecz bierze pod uwagę wszystkie kryteria, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p. Jak wyraźnie podkreśla się w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego czas trwania postępowania wyznaczany jest nie tylko poprzez czynności sądu, ale także przez aktywność stron (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z 18 kwietnia 2023 r., I NSP 23/23; z 13 czerwca 2024 r., I NSP 251/23). Na potrzeby niniejszego postępowania dokonano analizy akt sprawy V ACa 1101/22 toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku.

Akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 26 września 2022 r. (data prezentaty, k. 1150). Zarządzeniem z 26 września 2022 r. zarejestrowano sprawę w repertorium ACa i skierowano do losowania składu orzekającego (k. 1151-1152). Zarządzeniem z 27 września 2022 r. zarejestrowano sprawę w repertorium ACa pod numerem 1101/22 (k. 1153). Zarządzeniem z 11 października 2022 r. stwierdzono, że wyznaczona do rozpoznania sprawy sędzia H.R. pozostawała referentem w postępowaniu pierwszoinstancyjnym (k. 1154). Zarządzeniem z 25 października 2022 r. sprawę skierowano do ponownego losowania sędziego (k. 1159-1160).

Ponadto, postanowieniem z 8 listopada 2022 r. wyłączono od rozpoznania SSA H.R. (k. 1161). Zarządzeniem z 5 grudnia 2022 r. akta sprawy przedłożono sędziemu referentowi celem podjęcia dalszych czynności z uwagi na niemożność wydania zarządzenia w przedmiocie brakowania apelacji pozwanych (k. 1168). 12 grudnia 2022 r. wydano zarządzenie o zwróceniu akt sprawy Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy celem prawidłowego ich przedstawienia Sądowi Apelacyjnemu wraz ze wskazaniem umocowania obecnego pełnomocnika powoda z urzędu oraz o zakreśleniu sprawy o sygn.

V ACa 1101/22 (k. 1174). Zarządzeniem z 16 maja 2023 r. ponownie zwrócono akta sprawy do Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z uwagi na niewykonanie zarządzenia z 12 grudnia 2022 r. (k. 1215). Akta sprawy po uzupełnieniu wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku 30 czerwca 2023 r. (data prezentaty, k. 1223). Zarządzeniem z 3 lipca 2023 r. zarejestrowano sprawę w repertorium ACa (k. 1227). Zarządzeniem z 14 lipca 2023 r. wywiedzioną przez skarżącego skargę na przewlekłość przekazano do Sądu Najwyższego (k. 1238).Pismem datowanym na 1 sierpnia 2023 r. pełnomocnik powoda wywiódł wniosek o zabezpieczenie (k. 1239). 22 sierpnia 2023 r. do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku wpłynęły akta sprawy, uprzednio przekazane do Sądu Najwyższego (data prezentaty, k. 1248). 28 sierpnia 2023 r. wezwano pełnomocnika powoda do uzupełniania braków formalnych wniosku o zabezpieczenie (k. 1152). 26 września 2023 r. rozpoznano wniosek o zabezpieczenie (k. 1271).

Zarządzeniem z 26 września 2023 r. dokonano kontroli formalnej wywiedzionych w sprawie apelacji (k. 1273). Zarządzeniem z 27 września 2023 r. skierowano sprawę do losowania celem uzupełnienia składu Sądu o 2 sędziów (k. 1281). Zarządzeniem z 2 października 2023 r. skierowano sprawę na rozprawę w dniu 8 grudnia 2023 r., jednocześnie zarządzono zwrot akt do Sądu Najwyższego (k. 1295). Zarządzeniem z 7 grudnia 2023 r. odwołano termin rozprawy (k. 1333). Zarządzeniem z 15 lutego 2024 r. wyznaczono termin rozprawy na 25 kwietnia 2024 r. (k. 1339). 24 maja 2024 r. wydano wyrok w analizowanej sprawie (k. 1365).

Przedstawiony powyżej przebieg postępowania nie daje podstaw do przypisania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Podkreślić bowiem należy, że Sąd Apelacyjny w Gdańsku podejmował czynności zmierzające do zakończenia sprawy, szczegółowo opisane powyżej. Wskazać należy przede wszystkim na związane ze sprawą postępowania o charakterze ubocznym wobec głównego toku, w tym postępowanie o charakterze międzyinstancyjnym, co było związane m.in. z koniecznością wyjaśnienia kwestii prawidłowego umocowania pełnomocnika.

W sprawie wywiedziono także skargę na przewlekłość, co także miało swoje implikacje dla terminu jej rozpoznania. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 2 u.s.p.p., jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. W niniejszej sprawie skutkowało to zatem przekazaniem akt do Sądu Najwyższego i zainicjowaniem tam postępowania skargowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę. Oktawian Nawrot Adam Redzik Tomasz Przesławski[SOP][ał]