I NSP 183/21 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I NSP 183/21 POSTANOWIENIE Dnia 3 listopada 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Krzysztof Wiak‎SSN Leszek Bosek w sprawie ze skargi M.S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt II S (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 listopada 2021 r., 1.pozostawia skargę bez rozpoznania, 2.zwalnia skarżącego M.S. od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa.

UZASADNIENIEPismem z 10 sierpnia 2021 r. M.S. (dalej: Skarżący) wystąpił do Sądu Najwyższego o stwierdzenie, że w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt II S […], tj. w sprawie ze skargi wniesionej przez skarżącego na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w L. (V S (…)), doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania powyższej sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Skarżący domagał się:1.stwierdzenia przewlekłości postępowania w powyższej sprawie;2.przyznania skarżącemu od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł tytułem odszkodowania;3.wydania zaleceń, o jakie skarżący wnosił we wcześniejszych sprawach oraz poinformowanie go o publikacji orzeczeń Sądu Najwyższego ‎(„w tym w internecie.

Czy są to wszystkie orzeczenia publikowane, czy wybrane”).Postanowieniem z 30 czerwca 2021 r. (II S (…)) Sąd Apelacyjny w (…) umorzył postępowanie ze skargi M.S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w L. pod sygn. akt V S (…) (k. 19, sygn. akt II S (…)). W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 26 maja 2021 r. (II S […]) pozostawił bez rozpoznania skargę M.S. na przewlekłość postępowania w tej samej sprawie – jako niedopuszczalną z mocy ustawy.

Sąd Apelacyjny w (…) uznał zatem, że wypowiedział się już w kwestii dopuszczalności złożenia skargi na przewlekłość w postępowaniu dotyczącym przewlekłości postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej, dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Zgodnie zaś z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony ‎o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania ‎sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Co za tym idzie, ‎skarga na przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje ‎i nie może być merytorycznie rozpoznana (podobnie np. postanowienia ‎Sądu Najwyższego: z 13 kwietnia 2018 r., KSP 14/18; z 24 maja 2019 r., I NSP 35/19; z 19 września 2019 r., I NSP 93/19).

Ponadto, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym ‎razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa ‎sytuacja zaistniała w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie w sprawie ‎ze skargi wniesionej przez skarżącego na przewlekłość postępowania ‎przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt II S (…) ‎zostało zakończone jego umorzeniem 30 czerwca 2021 r.

Tymczasem ‎skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania dopiero ‎13 sierpnia 2021 r. Odnosząc się do pozostałych żądań skarżącego, należy stwierdzić, że Sąd Najwyższy w ramach niniejszego postępowania nie jest uprawniony do ‎wydania zaleceń wskazanych przez skarżącego, jak i do poinformowania Go ‎o publikacji orzeczeń Sądu Najwyższego. O sposobie rozpoznania wnoszonych ‎skarg, skarżący był na bieżąco informowany zgodnie z obowiązującymi regulacjami ‎o doręczeniach pism. Nawet w sytuacji uznania skargi na przewlekłość ‎postępowania za uzasadnioną, wyraźnie należy podkreślić, że tego typu środki nie zostały przewidziane w ustawie o skardze na przewlekłość postępowania.

Wobec czego należy uznać, że nie podlegają one rozpoznaniu.Przy czym dodać należy, że M.S. wniósł już wcześniej skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt II S […]. W tym przedmiocie 14 września 2021 r. zostało wydane przez Sąd Najwyższy postanowienie o pozostawieniu skargi bez rozpoznania (sygn. akt I NSP 149/21). Co prawda nie było to orzeczenie merytoryczne, które korzysta z powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), jednak nawet w tym stanie rzeczy, ponowne wniesienie skargi w tym samym przedmiocie tj. skargi na przewlekłość tego samego postępowania, ze względu na istniejące przeszkody formalne, choćby – co wskazano w uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia – niedopuszczalność skargi ze względu na rodzaj postępowania, którego skarga dotyczy, nie doprowadzi do rozstrzygnięcia merytorycznego skargi, i – tak jak chciałby tego Skarżący – stwierdzenia przewlekłości postępowania.W związku z powyższym nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi.

Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 623 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. ‎z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy zwolnił skarżącego od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania.