I NSP 114/25 · Sąd Najwyższy

I NSP 114/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący)‎SSN Marek Dobrowolski‎SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) w sprawie ze skargi T. K., na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki ‎w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. ‎I ACa 1312/23, z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 czerwca 2025 r., oddala skargę. Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Mirosław Sadowski

UZASADNIENIE

Pismem z 7 stycznia 2025 r. T. K. (dalej: „skarżący”) złożył skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt I ACa 1312/23. Skarżący wniósł o:1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w niniejszej sprawie;2. przyznanie od Skarbu Państwa na jego rzecz kwoty w wysokości 20.000,00 zł,3. zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, iż żąda stwierdzenia przewlekłości powyższego postępowania m.in. z uwagi na to, iż niniejszej sprawie Sąd nie rozpoznał złożonej apelacji od ponad roku i 8 miesięcy ani nawet wniosku o zmianę zabezpieczenia.

Postępowanie w tej sprawie trwa zdecydowanie dłużej, niż jest to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla jej rozstrzygnięcia.Odpowiedź na powyższą skargę, złożył Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2025 r. wniósł o oddalenie skargi w całości.W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy Skarżącego.

Postępowanie w tej sprawie nie jest prowadzone w sposób rozwlekły.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna i zasługiwała na oddalenie.Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Ustawa nie określa terminu, po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że stan taki będzie miał zasadniczo miejsce w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji w zakresie wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, przekraczającej 12 miesięcy (tak np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 stycznia 2019 r., I NSP 4/18; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 67/20; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18). Jednocześnie należy zaznaczyć, że dla oceny, czy w danej sprawie doszło do przewlekłości postępowania, znaczenie ma nie tylko sam sztywny upływ czasu, ale wymagają również rozważenia wszystkie okoliczności wpływające na przebieg danego postępowania – w tym również podejmowane przez sąd czynności oraz postępowanie skarżącego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że przewlekłość postępowania może nastąpić zarówno wtedy, gdy sąd nie podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Jak wynika z akt niniejszej sprawy w dniu 10 maja 2023 r. sprawa została zarejestrowana w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie w systemie SLPS. Wylosowano sędziego referenta. W dniu 11 maja 2023 r. sprawę wpisano do repertorium ACa.

W dniu 10 lipca 2023 r. dokonano sprawdzenia warunków formalnych i fiskalnych apelacji i zarządzono doręczenie odpisu apelacji powódki pełnomocnikowi pozwanego. Zarządzeniem z dnia 26 lipca 2023 r. podjęto decyzje o doręczeniu stronie powodowej odpisu apelacji pozwanego. W dniach 10 i 21 sierpnia 2023 r, wpłynęły odpowiedzi na apelacje. W dniu 20 października 2023 r. akta sprawy zostały wypożyczone Sądowi Okręgowemu Warszawa - Praga w Warszawie z uwagi na wpływ skargi na przewlekłość postępowania. W dniu 8 maja 2023 r. wpłynął do Sądu pierwszej instancji wniosek powódki o udzielenie dodatkowego zabezpieczenia.

W dniu 11 grudnia 2023 r. wpłynął do Sądu Okręgowego wniosek pozwanego o udzielenie zabezpieczenia. Postanowieniem z dnia 26 lutego 2024 r. Sąd Okręgowy Warszawa - Praga w Warszawie udzielił dodatkowego zabezpieczenia, uwzględniając wniosek częściowo, ą w pozostałym zakresie go oddalił. Akta przesłano do Sądu Apelacyjnego W Warszawie w dniu 28 marca 2024 r. W dniach 11 i 18 kwietnia 2024 r. wpłynęły zażalenia na postanowienie w przedmiocie dodatkowego zabezpieczenia. Zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2024 roku wpisano środki zaskarżenia do repertorium ACz, a następnie po sprawdzeniu braków formalnych nadano bieg wniesionym zażaleniom.

W dniu 9 lipca 2024 r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego na 10 września 2024 r. Pismem z dnia 19 sierpnia 2024 r. strona pozwana wniosła o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu oraz o zmianę zabezpieczenia. Zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. odpis wniosku doręczono stronie powodowej, zobowiązując ją do ustosunkowania się do wniosku w terminie 7 dni. Na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił oba zażalenia. W dniu 20 września 2024 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź na wniosek o zabezpieczenie.

W dniu 3 października 2024 r. doręczono pełnomocnikowi powódki odpis postanowienia z dnia 10 września 2024 r, wraz z uzasadnieniem. W dniu 10 stycznia 2025 r. wpłynęło kolejne pismo pozwanego, stanowiące uzupełnienie wniosku o wydanie zabezpieczenia. Pismo przedłożono do akt w dniu 3 marca 2025 r. wraz z odpowiedziami na to pismo strony powodowej. Zarządzeniem z dnia 5 marca 2025 r. termin rozprawy apelacyjnej oraz posiedzenia jawnego wyznaczono na dzień 10 kwietnia 2025 r., o czym zawiadomiono pełnomocników stron. Z uwagi na wniosek pełnomocnika powódki zmieniono termin rozprawy oraz posiedzenia jawnego na 29 kwietnia 2025 r.

Zarządzeniem z 19 marca 2025 r. wezwano pełnomocników stron do złożenia w terminie 7 dni dokumentów obrazujących aktualne dochody stron. W dniu 29 kwietnia 2025 r. zapadł wyrok w sprawie. Zdaniem Sądu Najwyższego, na podstawie wyżej wskazanych okoliczności sprawy, nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości Sądu Apelacyjnego w Warszawie, gdyż nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy skarżącego. Analiza akt prowadzi do wniosku, że – wbrew twierdzeniom skarżącego – w sprawie były podejmowane odpowiednie czynności zmierzające do jej rozpoznania.

Zatem nie można uznać by okres ten prowadził do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Marek Dobrowolski Oktawian Nawrot Mirosław Sadowski [r.g.]