I NO 148/20 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I NO 148/20 POSTANOWIENIE Dnia 3 marca 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi M. J.‎o wznowienie postępowania przed Sądem Najwyższym zakończonym prawomocnym orzeczeniem w sprawie o sygn. akt I NWW 84/20‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 marca 2021 r., odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Pismem z 2 listopada 2020 r. pełnomocnik M. J. (dalej: skarżący) wniósł o wznowienie postępowania toczącego się przed Sądem Najwyższym, zakończonego postanowieniem z 14 października 2020 r. w przedmiocie wyłączenia osób wskazanych we wniosku o wyłączenie i o uchylenie postanowienia z 15 października 2020 r. (I NWW 84/20) oraz poprzedzającego go postanowienia z 14 października 2020 r. jako wydanych przez osobę nieuprawnioną, tj. objętą wnioskiem o wyłączenie. Według skarżącego, orzekanie takiej osoby w sprawie wniosku o własne wyłączenie było naruszeniem zasady nemo iudex in causa sua, wynikającej z przepisu art. 50 § 3 pkt 2 k.p.c.Sąd Najwyższy postanowieniem z 14 października 2020 r. w sprawie z wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w (...) L.

M. od rozpoznania sprawy I ACa (...), odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego. Natomiast postanowieniem z 15 października 2020 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Apelacyjnego w (...) L. M. od rozpoznania sprawy I ACa (...).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przesłanki wznowienia postępowania cywilnego, zawarte zostały w przepisach art. 399 i nast. k.p.c. Skarżący podniósł, że doszło do zaktualizowania się podstawy wznowienia postępowania, wymienionej w art. 401 pkt 1 k.p.c. Zgodnie z treścią tego przepisu, można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia.

W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z powyższych okoliczności. Osobą nieuprawnioną jest bowiem sędzia z innego sądu niż właściwy w określonej sprawie (chyba, że z przepisów ustawy wynika co innego) lub też osoba, która w ogóle nie jest sędzią, tj. nie spełniła wymogów związanych z powołaniem na stanowisko sędziego danego sądu, zgodnie z odrębnymi przepisami (por. K. Flaga-Gieruszyńska, Komentarz do art. 401 k.p.c., w: K. Flaga-Gieruszyńska, A. Zieliński, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2019, Legalis/el.).

Nie zachodziła również druga z przesłanek, o których mowa w przepisie art. 401 pkt 1 k.p.c., mogąca stanowić podstawę wznowienia postępowania. W sprawie o sygn. akt I NWW 84/20 nie orzekali bowiem sędziowie, którzy podlegaliby wyłączeniu z urzędu. Z analizy akt powyższej sprawy wynika, że pismem z 30 sierpnia 2020 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznawania jego sprawy w Sądzie Najwyższym grupy sędziów, którzy, jego zdaniem, nie byli sędziami Sądu Najwyższego. Skarżący powołał się na uchwałę składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) i podniósł, że wskazane we wniosku osoby zostały powołane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). Zdaniem skarżącego, osoby takie nie mają statusu prawidłowo powołanego sędziego.W grupie sędziów, których wyłączenia żądał skarżący, znajdował się sędzia Sądu Najwyższego A.S., rozpoznający powyższy wniosek o wyłączenie.

Nie oznacza to jednak, jak błędnie zakłada skarżący, że w niniejszej sprawie doszło do sytuacji, w której sędzia wydał rozstrzygnięcie, które bezpośrednio go dotyczyło. Wniosek o wyłączenie sędziów, złożony przez skarżącego 30 sierpnia 2020 r. nie spełniał bowiem warunków formalnych i ze względu na to nie podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r. (I NOZP 1/19) wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu bez składania przez sędziego oświadczenia, o jakim mowa w przepisie art. 52 § 2 k.p.c., przy czym sędzia objęty takim wnioskiem o wyłączenie może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek.

Wniosek o wyłączenie sędziów nie może być bowiem abstrakcyjny, hipotetyczny lub w oczywisty sposób niezawierający konstrukcyjnych elementów – w tym nie może dotyczyć wyłączenia sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 stycznia 2020 r., I NSPO 12/19; z 17 czerwca 2020 r., I NWW 20/20; z 10 listopada 2020 r., I NWW 64/20). Z powyższych względów wniosek z 30 sierpnia 2020 r. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został odrzucony.Niezależnie od powyższego, stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postępowania przysługuje wyłącznie od orzeczeń merytorycznych (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 kwietnia 2015 r., II CZ 3/15; z 17 maja 2018 r., V CZ 32/18; z 20 marca 2019 r., V CZ 5/19).

Do tej kategorii nie zalicza się orzeczeń formalnych, jakim jest m.in. postanowienie o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziów. W niniejszej sprawie nie zachodzi również wyjątek, o którym mowa w przepisie art. 399 § 2 k.p.c. (wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą).Z tych względów skarga wniesiona przez skarżącego o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie przepisu art. 410 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.