I NO 13/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I NO 13/22 POSTANOWIENIE Dnia 9 marca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z powództwa […] "T." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. przeciwko B. O. i "R." Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.o zakazanie czynów nieuczciwej konkurencji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 marca 2022 r. skargi powoda o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt I NSNC 45/21, odrzuca skargę.

UZASADNIENIE

Powód, (…) T. Sp. z o.o. (dalej: Skarżący), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 401 pkt 1 k.p.c. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z 20 października 2021 r., sygn. I NSNc 45/21. Główny wniosek Skarżącego dotyczył wznowienia postępowania ze skargi nadzwyczajnej, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 9 listopada 2006 r, sygn. I ACa (…), zakończonego zaskarżonym wyrokiem Sądu Najwyższego, twierdząc, że w składzie Sądu Najwyższego, który wydał zaskarżony wyrok Sądu Najwyższego uczestniczyły osoby nieuprawnione.

W związku z powyższym Skarżący w szczególności wnioskował o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Najwyższego w całości; zasądzenie od Pozwanego R. S.A. na rzecz Powoda kosztów postępowania. Jako przesłankę wznowienia postępowania Skarżący wskazał wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (dalej: ETPCz) z 8 listopada 2021 r. w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce (skargi nr 49868/19 i 57511/19), w którym ETPCz stwierdził naruszenie art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz.U. 1993, nr 61, poz. 284 ze zm.; dalej:

EKPCz) z uwagi na nieprawidłowe ukształtowanie składu sądu wydającego zaskarżone orzeczenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu.Skarga o wznowienie postępowania przysługuje od prawomocnych orzeczeń o charakterze merytorycznym, rozstrzygających o istocie sprawy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 2006 r., III CZP 51/06, OSNC 2007, nr 5, poz. 71). Z tego też względu, skarga o wznowienie jest niedopuszczalna od wyroku (tu: Sądu Najwyższego) uchylającego zaskarżony wyrok i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania. Taki wyrok nie kończy bowiem postępowania w sprawie, a w art. 399 k.p.c. mowa jest o postępowaniu „zakończonym” prawomocnym wyrokiem.

Wyrok Sądu Najwyższego z 20 października 2021 r., I NSNc 45/21, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z 9 listopada 2006 r., I Aca (…) w stosunku do Pozwanego R. S.A. z siedzibą w W. w części, tj. w punkcie 2 lit. a, c i d oraz w punkcie 4 i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania, a zatem sprawa nie jest zakończona.Skarżący jako podstawę wznowienia powołał art. 401 pkt 1 k.p.c. zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się wyroku nie mogła domagać się wyłączenia.

Z akt sprawy nie wynika, aby zachodziła którakolwiek z powyższych okoliczności. W sprawie o sygn. akt I NSNc 45/21 nie orzekali bowiem sędziowie, którzy podlegaliby wyłączeniu z urzędu. Dotyczy to również sędziów powołanych do pełnienia urzędu w wyniku procedury nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3), co do której, w uchwale składu połączonych Izb:

Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 podnoszono wątpliwości co do prawidłowości ukształtowania jej składu. Uchwała ta nie zaliczała jednak tych sędziów do kategorii iudex inhabilis, zaś Skarżący nie złożył wniosku o wyłączenie od rozpoznawania jego sprawy w Sądzie Najwyższym względem tych sędziów, choć nic nie stało temu na przeszkodzie.Niezależnie od powyższego, przywołana wyżej uchwała z 23 stycznia 2020 r., zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20, jest niezgodną z art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, art. 2 i art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1 EKPCz.

W świetle art. 190 Konstytucji RP, od dnia opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego uchwała ta utraciła jakąkolwiek doniosłość normatywną i tym samym nie może kształtować orzecznictwa sądów. Skoro zaś normatywne konsekwencje jakie miały wynikać z tej uchwały mają charakter niekonstytucyjny, to w demokratycznym państwie prawnym nie można, na dokonanej w tej uchwale wykładni prawa, opierać środków zaskarżenia.Wreszcie wskazać należy, że w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego, ostateczny wyrok ETPCz, w którym stwierdzono naruszenie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez sąd, zagwarantowanego w art. 6 ust. 1 EKPC nie stanowi podstawy wznowienia postępowania cywilnego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 30 listopada 2010 r., III CZP 16/10).Podane wyżej podstawy odrzucenia skargi o wznowienie postępowania wystarczająco uzasadniają odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.

Tym niemniej – nie czyniąc w tej mierze żadnych rozstrzygnięć – warto zwrócić uwagę, że de lege lata można mieć zasadnicze wątpliwości, co do tego, czy do złożenia skargi o wznowienie postępowania, które toczyło się w ramach kontroli nadzwyczajnej, może być uprawniony podmiot, który w świetle art. 89 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1904, dalej: u.SN) nie jest uprawniony do jej zainicjowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 410 § 1 k.p.c., orzekając w składzie wynikającym z art. 47 § 1 k.p.c. w zw. z art. 406 k.p.c., orzekł jak w sentencji.