Supreme Court dismisses KRS request to recuse judge, ruling KRS lacks standing as non-party in appeal proceedings.

I NKRS 59/23 POSTANOWIENIE Dnia 18 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie z odwołań X. Y., X.1 Y.1, X.2 Y.2od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa Nr […] z dnia […] r.‎w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na osiem wolnych stanowisk sędziego Sądu […], ogłoszonych w Monitorze Polskim z […] r., poz. […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 lutego 2026 r., wniosku Przewodniczącego Krajowej Rady Sądownictwa o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego […] od orzekania w sprawie I NKRS 59/23 odrzuca wniosek.

UZASADNIENIE

Pismem oznaczonym datą 30 czerwca 2023 r. X. Y. (dalej: „Odwołujący się”) wniósł do Sądu Najwyższego odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z […] r. w przedmiocie nieprzedstawienia wniosku o powołanie do pełnienia urzędu na osiem wolnych stanowisk sędziego Sądu […], ogłoszonych w Monitorze Polskim z […] r., poz. […].Zarządzeniem z 3 sierpnia 2023 r. sprawa została wpisana do rep. I NKRS 59/23, a zarządzeniem z 7 sierpnia 2023 r. sprawa została przydzielona SSN […], jako sędziemu sprawozdawcy. Postanowieniem z 20 marca 2024 r.

Sąd Najwyższy na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych usuwających wady procesowe określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21).Pismem z 26 września 2025 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego), Odwołujący się wniósł o wyłączenie SSN […] od rozpoznania sprawy.

Sąd Najwyższy postanowieniem z 20 listopada 2025 r., po rozpoznaniu wniosku Odwołującego się, wyłączył SSN […] od rozpoznania sprawy I NKRS 59/23. Postanowieniem z 28 stycznia 2026 r. Sąd Najwyższy podjął zawieszone postępowanie o sygn. I NKRS 59/23 i tego samego dnia wydał wyrok w sprawie. Pismem z dnia 9 lutego 2026 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego), Krajowa Rada Sądownictwa wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania oraz o wyłączenie SSN […] od orzekania w sprawie I NKRS 59/23 z uwagi na „wydawanie orzeczeń w oparciu o nieistniejącą podstawę prawną, skutkiem których jest nierespektowanie obowiązku podejmowania czynności bez zwłoki, [co] stanowi naruszenie prawa obywateli do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz.U. 2024, poz. 1186, dalej: „u.KRS”) w sprawach indywidualnych osoba, której praw lub obowiązków dotyczyć ma uchwała Rady, jest uczestnikiem postępowania przed Radą. Zgodnie zaś z art. 44 ust. 1 zd. 1 u.KRS uczestnik postępowania może odwołać się do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Do postępowania przed Sądem Najwyższym stosuje się przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r.

– Kodeks postępowania cywilnego (art. 44 ust. 3 zd. 1 u.KRS).Z ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa jednoznaczne więc wynika, że Rada nie jest uczestnikiem postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie z odwołania od uchwały Rady w sprawie indywidualnej. Istota tego postępowania sprowadza się bowiem do kontroli legalności aktu wydanego przez Radę, nie zaś rozstrzygnięcia sporu pomiędzy stronami. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał – także w kontekście odwołań od uchwał Rady w przedmiocie niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska przez sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku – że kognicja Sądu Najwyższego ogranicza się do oceny czy zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z prawem.

Sąd Najwyższy bada zatem wyłącznie czy Rada nie przekroczyła swoich ustawowych kompetencji zaś podjęte rozstrzygnięcie ma oparcie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Zauważyć dodatkowo należy, że w przepisach ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, do których odsyła ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa, brak jest odpowiednika art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2026, poz. 143) określającego organ, którego działalnie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, jako stronę postępowania.W świetle powyższego uznać należy, że Krajowej Radzie Sądownictwa nie przysługuje status uczestnika postępowania.

Z tego wynika również, że Krajowa Rada Sądownictwa nie może skutecznie formułować i składać wniosków procesowych, które podlegałyby rozpoznaniu przez Sąd.Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że SSN […] postanowieniem Sądu Najwyższego z 20 listopada 2025 r. został wyłączony od rozpoznania sprawy, a przedmiotowe postępowanie zostało podjęte i zakończone wyrokiem Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2026 r., zatem wniosek Krajowej Rady Sądownictwa jest bezprzedmiotowy.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

‎[r.g.]