I KZ 7/23 · Sąd Najwyższy

I KZ 7/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 marca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie skazanego K. C. (C.) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 marca 2023 r. zażalenia skazanego na zarządzenie z dnia 12 grudnia 2022 r., sygn. akt Ko 28/22 o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt Sg 5/18 na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił: zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.

UZASADNIENIE

Zarządzeniem z dnia 12 grudnia 2022 r. wydanym w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Poznaniu odmówiono przyjęcia wniosku skazanego K. C. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego we Wrocławiu z dnia 26 stycznia 2021 r. sygn. akt Sg 5/18. Podstawą rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez skazanego w terminie braku formalnego polegającego na sporządzeniu i podpisaniu pisma przez adwokata lub radcę prawnego.Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł skazany. Wskazał w nim, iż nie zrozumiał kierowanego do niego wezwania.

Podał, iż jego zdaniem brak formalny winien uzupełnić wyznaczony mu uprzednio obrońca z urzędu, który przedłożył opinię o braku podstaw do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdził, ‎iż nie miał jak w tym czasie znaleźć właściwego obrońcy, który usunąłby braki formalne wniosku. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:Zażalenie skazanego na uwzględnienie nie zasługuje.Przepis art. 545 § 2 k.p.k. stwierdza jednoznacznie, że jeśli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego.

W doktrynie oraz orzecznictwie obowiązek ten określany jest powszechnie jako przymus adwokacki, chodzi bowiem o to, by przedmiotowy wniosek opracował podmiot fachowy. Użyte w tym przepisie sformułowanie „powinien” jest równoznaczne z bezwzględną koniecznością realizacji zawartego w nim nakazu. Złożenie więc wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego), nie może wywołać zamierzonego efektu w postaci wdrożenia postępowania wznowieniowego (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego.

Komentarz, Warszawa 2008, s. 1153, postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 13 września 2012 r., III KZ 67/12, Lex 1220908, 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12, Lex 1228644, 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, Nr 11-12, poz. 88).Niewątpliwie zatem skazany nie był uprawniony do osobistego wystąpienia ‎z wnioskiem o wznowienie postępowania, podobnie nie przysługiwało mu prawo do kolejnego obrońcy z urzędu po złożeniu przez uprzednio wyznaczonego w dniu ‎3 listopada 2022 roku opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia wniosku ‎o wznowienie.

W tym stanie rzeczy, brak formalny wniosku polegający na jego niesporządzeniu i niepodpisaniu przez adwokata mógł być usunięty przez skazanego tylko poprzez ustanowienie przez niego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru, gdyż został do tego prawidłowo wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Pismo skierowane do skazanego sformułowane zostało w sposób, który powinien być czytelny dla K. C. tym bardziej, że załączono do niego odpis zarządzenia z dnia 16 listopada 2022 roku oraz odpis opinii dotychczasowego obrońcy z urzędu adw.

K.B. o braku podstaw do wznowienia postępowania (k. 19-20, 22-23 akt Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. Ko 28/22). O tym, że zostało ono przez skarżącego w rzeczywistości właściwie zrozumiane świadczy choćby jego stwierdzenie zawarte w zażaleniu, iż nie miał możliwości wyznaczenia sobie obrońcy w ciągu 7 dni. Nawet jednak mylne zrozumienie adresowanego doń wezwania nie niwelowało konieczności uzupełnienia braku formalnego w terminie. W takiej sytuacji jedyną drogą do skutecznego złożenia wniosku było skorzystanie z pomocy obrońcy z wyboru, czego jednak skazany nie uczynił.

Należy jednocześnie zauważyć, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania na korzyść skazanego nie jest ograniczone żadnym terminem, zatem może on to uczynić ponownie, przy czym wniosek taki musi zostać sporządzony i złożony przez ustanowionego adwokata lub radcę prawnego, o ile tenże obrońca uzna, że powody do wznowienia rzeczywiście zachodzą. Z uwagi na fakt, iż podniesione w zażaleniu argumenty w istocie nie odnoszą się wprost do decyzji o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, toteż nie mogły stać się podstawą do uchylenia zaskarżonego zarządzenia.

Mimo skierowania do żalącego się właściwego wezwania nie usunął on wskazanego mu wyraźnie braku formalnego, a zatem wydanie zaskarżonego zarządzenia było konieczne, co czyni skierowane w tej sprawie zażalenie niezasadnym.