I KZ 47/25 · Sąd Najwyższy

I KZ 47/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Zbigniew Kapiński w sprawie M. G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 listopada 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stron, zażalenia obrońcy skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 6 sierpnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 174/25, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 174/25, wraz z uzasadnieniem, na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2025 r. w sprawie o sygn. akt VI Ka 174/25, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. G., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Bolesławcu z dnia 21 listopada 2024 r., II K 493/24. Skazany M. G. nie stawił się na rozprawę apelacyjną w dniu 24 kwietnia 2025 r., o terminie której został prawidłowo zawiadomiony (k. 750). Na termin rozprawy stawił się zaś obrońca skazanego ustanowiony z wyboru, który był obecny także na ogłoszeniu wyroku Sądu Okręgowego (k. 751 i n.).

Pismem z dnia 25 lipca 2025 r. obrońca skazanego wniósł o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 24 kwietnia 2025 r., VI Ka 174/25 w całości. Jednocześnie obrońca skazanego na podstawie art. 126 § 1 k.p.k. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 24 kwietnia 2025 r., VI Ka 174/25. W części motywacyjnej wniosku obrońca przede wszystkim wskazał na udzielenie błędnych pouczeń konkubinie skazanego K.

B. przez obrońcę skazanego co do możliwości i warunków wniesienia kasacji od orzeczenia Sądu Okręgowego.Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze odmówił przywrócenia terminu zawitego do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia 24 kwietnia 2025 r., VI Ka 174/25. Obrońca skazanego pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia obrońca skazanego powielił część argumentacji zawartej we wniosku z dnia 25 lipca 2025 r. oraz jako nową okoliczność podniósł, że skazany zlecił obrońcy złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu II instancji na piśmie.

Jak wskazał „domniemywać można tylko, że obrońca zapomniał o ciążącym na nim terminie zawitym, a w celu uniknięcia ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej błędnie pouczył K. B. i L. G. co do dopuszczalności wywiedzenia kasacji od wyroku i celowości złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia na piśmie”. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.Zażalenie obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.W świetle art. 126 § 1 k.p.k., warunkiem formalnym wniosku o przywrócenie terminu jest wykazanie, że niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych oraz złożenie tego wniosku w terminie 7 dni od daty ustania przeszkody, która uniemożliwiała dokonanie określonej czynności w ustawowym terminie.

Na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu zawitego ciąży nie tylko obowiązek wskazania wszystkich okoliczności, które uniemożliwiły jej dokonanie czynności procesowej w przewidzianym terminie, ale także uprawdopodobnienie, że nastąpiło to z przyczyn od strony niezależnych, tj. przekonywującego uzasadnienia zaistniałego uchybienia i wskazania podstaw swoich twierdzeń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lutego 2017 r., IV KZ 1/17). W orzecznictwie ugruntowane jest również stanowisko, że zaniedbania obrońcy nie powinny obciążać oskarżonego i co do zasady mogą stanowić podstawę przywrócenia terminu w trybie art. 126 § 1 k.p.k.

Jednakże nie każde zaniechanie obrońcy w zakresie złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku lub jego doręczenie może być uznane za okoliczność niezależną od oskarżonego. Przyjęcie bowiem stanowiska przeciwnego prowadziłoby do absurdalnych konsekwencji, w których strona postępowania mogłaby w praktyce w dowolnym momencie zmienić decyzję co do chęci zaskarżenia wyroku, powołując się na zaniechanie obrońcy i wnioskując o przywrócenie terminu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 21 czerwca 2023 r., I KZ 15/23; 22 grudnia 2021, IV KZ 49/21).W ocenie Sądu Najwyższego, procedujący w sprawie Sąd Okręgowy przedstawił wyczerpującą argumentację przemawiającą za tym, że obrońca skazanego nie wykazał – w myśl art. 126 § 1 k.p.k.

– zaistnienia przyczyny niezależnej, która spowodowała niedokonanie czynności polegającej na złożeniu wniosku o uzasadnienie w przewidzianym terminie. Z analizy akt przedmiotowej sprawy nie wynika, aby skazany podejmował jakiekolwiek działania w celu zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego. Po pierwsze, nie był on obecny – pomimo prawidłowego powiadomienia – na rozprawie apelacyjnej oraz na ogłoszeniu wyroku, kiedy sąd odwoławczy pouczył obecnych o przysługującej od wyroku kasacji oraz terminie jej wniesienia. Po drugie, skazany w chwili wydania wyroku (24 kwietnia 2025 r.) do chwili jego zatrzymania (4 lipca 2025 r.) przebywał na wolność, lecz w tym czasie nie przejawiał żadnej aktywności świadczącej o zamiarze zaskarżenia orzeczenia.

Kluczowe jednak znaczenie ma to, że dopiero na etapie postępowania zażaleniowego obrońca wskazał na okoliczność zaniechania przez poprzedniego obrońcę zainicjowania kontroli kasacyjnej wyroku sądu ad quem, podczas gdy wcześniej obrońca wywodził tylko o skutkach błędnego pouczenia konkubiny skazanego, niebędącej zresztą stroną postępowania. Wnioskować zatem należy, że powodem aktualnego twierdzenia o rzekomym zignorowaniu przez poprzedniego obrońcę zaskarżenia wyroku jest wyłącznie nieskuteczność wcześniej podnoszonej we wniosku o przywrócenie terminu argumentacji.

To z kolei nie przekonuje, że niedotrzymanie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło z przyczyn od skazanego niezależnych, w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k.Z tego względu Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby Sąd Okręgowy wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się uchybienia, które mogłoby podważyć prawidłowość jego rozstrzygnięcia.Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie. [J.J.][a.ł] ‎