I KZ 25/24 · Sąd Najwyższy

I KZ 25/24 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie E. M. skazanego z art. 200 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, bez udziału stron, w dniu 31 lipca 2024 r., zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt IV WKK 5/24, o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt IV Ka 582/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. akt III K 2245 /19, p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w Wałbrzychu, wyrokiem z 27 kwietnia 2021 r. uznał E. M. za winnego popełnienia szeregu przestępstw z Rozdziału XXV Kodeksu karnego przeciwko wolności seksualnej i obyczajności i z Rozdziału XXVI Kodeksu karnego przeciwko rodzinie i opiece i wymierzył mu następujące kary jednostkowe: po 6 lat kary pozbawienia wolności za dwa czyny ciągłe seksualnego wykorzystania małoletniego do lat 15 (art. 200 § 1 k.k.), seksualnego wykorzystania stosunku zależności lub krytycznego położenia małoletniego do lat 15 (art. 199 § 1 i 2 k.k.) i kazirodztwa (art. 201 k.k.); rok pozbawienia wolności za występek znęcania się nad małoletnimi dziećmi oraz żoną i skazał go na karę łączną 8 lat pozbawienia wolności i orzekł dwa środki karne z art. 41a § 1 i 2 k.k. Po rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego i obrońcy, Sąd Okręgowy w Świdnicy, wyrokiem z 18 listopada 2021 r. zmienił zaskarżony wyrok pierwszoinstancyjny w ten sposób, że podwyższył wymierzone kary jednostkowe: za czyny ciągłe do 8 lat pozbawienia wolności i za czyn z art. 207 § 1 k.k. do 2 lat pozbawienia wolności a karę łączną podwyższył do 10 lat pozbawienia wolności i orzekł zakaz z art. 41 § 1a k.k.Do Sądu Rejonowego w Wałbrzychu, w dniu 23 kwietnia 2024 r. (data stempla na Biurze Podawczym) wpłynęło przekazane z Sądu Okręgowego we Wrocławiu pismo skazanego z datą 9 kwietnia 2024 r., z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania kasacyjnego.

Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego IV Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Świdnicy z 23 maja 2024 r. odmówiono przyjęcia kasacji E. M. na podstawie art. 429 § 1 k.p.k., a skazany złożył do Sądu Najwyższego zażalenie na to orzeczenie wraz z wnioskiem o przywrócenie mu terminu do wykonania zaległej czynności. Jako powód nie złożenia kasacji w terminie ustawowym podał bierność obrońcy wyznaczonego mu z urzędu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Przede wszystkim należy odnotować, że przebywającemu na wolności skarżącemu w dniu 22 września 2021 r. zostało dostarczone zawiadomienie o terminie rozprawy odwoławczej wraz z pouczeniem o treści art. 450 § 3 k.p.k.

Skarżący nie stawił się na rozprawę, na którą w dniu 18 listopada 2021 r. stawiła się adwokat A. S. z substytucji obrońcy z urzędu - adw. R. B. W ustawowym terminie 7 dni, w dniu 25 listopada 2021 r., obrońca złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia orzeczenia jemu oraz skazanemu wraz z pouczeniem E. M. o zasadach wniesienia kasacji. Nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżący, niepozbawiony wolności, który był zawiadomiony o terminie rozprawy apelacyjnej, skontaktował się telefonicznie z adwokatem lub z Sądem Okręgowym w Świdnicy, w celu powzięcia informacji o swojej sprawie wraz z pouczeniem o możliwości złożenia kasacji, czego nie uczynił, a co już na wstępie niweluje przesłankę ,,niedotrzymania terminu zawitego z przyczyn od strony niezależnych” i co za tym idzie przywrócenia terminu zawitego w trybie art. 126 § 1 k.p.k.

Na obecnym etapie postępowania skazany złożył wniosek o wszczęcie postępowania kasacyjnego w jego sprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. i obecnie, po wydaniu zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, starał się o przywrócenie mu terminu do dokonania tej czynności. Powołując się na przesłanki implikujące przywrócenie terminu do złożenia nadzwyczajnego środka zaskarżenia, E. M. wskazał, że wyznaczony dla niego obrońca z urzędu dopuścił się zaniedbań, które należało ocenić jako niezależne od strony i które mogły, w jego ocenie, warunkować zastosowanie art. 126 § 1 k.p.k.

Jednocześnie, domagając się przywrócenia mu terminu z art. 524 § 1 zd. pierwsze k.p.k., nie wykazał, aby adwokat rzeczywiście dopuścił się wobec niego działań niekorzystnych, które szkodziłyby jego interesowi procesowemu. Obrońca z urzędu adw. R. B. wykonał wszelkie czynności zmierzające do obrony skazanego. Z akt wynika, że był obecny podczas rozprawy odwoławczej a po zakończeniu kontroli instancyjnej złożył wniosek o uzasadnienie orzeczenia z żądaniem doręczenia go także skazanemu, co wykonane zostało 9 grudnia 2021 r.; po wydaniu wyroku drugoinstancyjnego postulował o odroczenie wykonania kary skazanemu i wstrzymanie jej wykonania oraz domagał się przerwy w karze pozbawienia wolności; uczestniczył w posiedzeniach sądu penitencjarnego oraz zbierał dokumentację o stanie zdrowia skazanego.

Te czynności świadczą o tym, że nie zaniedbywał sprawy E. M. , który na obecnym etapie postępowania usiłuje obciążyć obrońcę niedotrzymaniem terminu do złożenia kasacji pomijając własne zaniechania we własnej sprawie. W świetle przebiegu postępowania okoliczności, które legły u podstaw zażalenia, nie mogły wywołać skutku w postaci przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienia wyroku, gdyż nie stwierdzono, aby to uchybienie spowodowane było takim zaniechaniem bądź celowym działaniem adwokata, które wolno byłoby uznać za niezależne od strony i które warunkowałoby wszczęcie trybu z art. 126 § 1 k.p.k.

Nie było też żadnych podstaw do uznania, że zarządzenie z 23 maja 2024 r., miałoby podlegać uchyleniu. Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.[J.J.][ms] ‎