I KZ 12/24 · Sąd Najwyższy

I KZ 12/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 kwietnia 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie R. B. skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 kwietnia 2024 r., zażalenia skazanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 28/23, o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sadu Okręgowego w Świdnicy z dnia 31 marca 2023 r, sygn. akt IV Ka 28/23, postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 23 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 28/23, Sąd Okręgowy w Świdnicy, po rozpoznaniu kolejnego wniosku skazanego (poprzedni wniosek nie został uwzględniony przez ten Sąd postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., które Sąd Najwyższy - postanowieniem z dnia 20 lipca 2023 r.

I KZ 27/23, utrzymał w mocy), na podstawie art. 126 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 2 k.p.k. odmówił skazanemu R.B. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia 31 marca 2023 r. w sprawie o sygn. IV Ka 28/23. Na to postanowienie zażalenie złożył skazany, który nie formułując zarzutów pod adresem zaskarżonego postanowienia powtórzył w nim okoliczności prezentowane wcześniej we wniosku z 14 września 2023 r. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem.

Domagał się zmiany tego postanowienia i przywrócenia terminu do dokonania tej czynności ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.Zgodnie z art. 422 § 1 k.p.k., który stosownie do art. 458 k.p.k. stosuje się odpowiednio w postępowaniu odwoławczym, w terminie zawitym 7 dni od daty ogłoszenia wyroku, strona, a w wypadku wyroku umarzającego postępowanie, wydanego na posiedzeniu, także pokrzywdzony, mogą złożyć wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku.

W niniejszej sprawie, Sąd Okręgowy w Świdnicy, po rozpoznaniu apelacji, wydał wyrok w sprawie o sygn. IV Ka 28/23 na rozprawie w dniu 31 marca 2023 r. Z akt sprawy wynika, że skazany został zawiadomiony o tym terminie podczas rozprawy odwoławczej w dniu 24 marca 2023 r., w której brał udział (k.1747-1749v). Wprawdzie nie uczestniczył w rozprawie, na której ogłoszono wyrok, ale został pouczony o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia Sądu odwoławczego (k. 1608-1608v). Pouczenie to zostało doręczone skazanemu w dniu 23 stycznia 2023 r. wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy odwoławczej (k.1631).

Pisemne pouczenie zawiera także informację (pkt 4), że dla oskarżonego pozbawionego wolności, który nie ma obrońcy i nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku, termin do złożenia wniosku o uzasadnienie biegnie od doręczenia mu wyroku.Jak trafnie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 lipca 2023 r., „informacja ta ma kluczowe znaczenie, ponieważ oskarżony miał obrońcę z wyboru, zatem w sprawie nie zachodził powód uzasadniający doręczenie oskarżonemu wyroku z urzędu (…). Przekonanie skazanego, że Sąd Okręgowy miał obowiązek poinformować go o fakcie wydania (ogłoszenia) wyroku i doręczenia go z urzędu nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach (…), w rozważanej sprawie nie znajduje zastosowania art. 422 § 2a k.p.k., zgodnie z którym termin do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku biegnie od daty doręczenia tego orzeczenia, ponieważ skazany miał ustanowionego obrońcę (z wyboru) i nie składał wniosku o doprowadzenie go na rozprawę odwoławczą w przedmiocie wydania wyroku (na rozprawę odwoławczą w dniu 24 marca 2023 r. został doprowadzony, bowiem Sąd uwzględnił jego wniosek w tym przedmiocie (k. 1632v/tom IX); wprawdzie obrońca z wyboru nie uczestniczył w rozprawie w tym dniu, lecz jak wynika z oświadczenia skazanego, miał kontakt z obrońcą i nie złożył wniosku o odroczenie rozprawy w związku z nieobecnością obrońcy – k.1747/tom IX)”.W zaistniałym układzie procesowym nie budzi wątpliwości zgodność z prawem i zasadność zaskarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 31 marca 2023 r.

Zgodnie z 126 § 1 k.p.k. przywrócenie terminu zawitego do dokonania czynności procesowej może nastąpić jedynie w razie wykazania przez stronę, że jego niedotrzymanie nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych. Takich okoliczności, jak słusznie stwierdził Sąd Okręgowy w zaskarżonym postanowieniu, skazany nie wykazał w swoim, kolejnym już w tej kwestii, wniosku. W szczególności nie wykazał, iżby na przeszkodzie złożeniu w terminie wniosku o uzasadnienie wyroku w tej sprawie stał jego zły stan zdrowia psychicznego. Twierdzenie skazanego w tej kwestii jako niczym nie poparte, jest zupełnie gołosłowne.

Trafnie też Sąd Okręgowy ocenił przedstawione przez wnioskodawcę żądanie przeprowadzenia przez sąd dowodu z opinii biegłych na okoliczność stanu zdrowia psychicznego skazanego w czasie, kiedy można było złożyć wniosek o uzasadnienie wyroku. Powtórzyć wypada, że ciężar wykazania powodów niedotrzymania terminu zawitego do dokonania określonej czynności procesowej obciąża stronę, która nie może skutecznie przerzucić go na organ procesowy i to już dlatego, że nie byłaby to wówczas przyczyna od strony niezależna w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k.Ponieważ przedstawiona w zażaleniu argumentacja nie podważa ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonego postanowienia, postanowienie to jako prawidłowe i słuszne nie podlega wzruszeniu.

Kierując się powyższym orzeczono, jak w postanowieniu. [PGW][ał]‎