I KS 47/23 · Sąd Najwyższy

I KS 47/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu bez udziału stron, w sprawie P. P. i A. P. oskarżonych z art. 207 § 1 k.k., wniosku obrońców z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi na wyrok Sądu odwoławczego, na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r., Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2022 r., poz. 1184 t.j.), p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz: - adwokat A.

S., Kancelaria Adwokacka w O.; - radcy prawnego E. T., Kancelaria Radcy Prawnego w G. – kwoty po 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych) w tym 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie w imieniu oskarżonych skarg na wyrok Sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Opolu. UZASADNIENIESąd Okręgowy w Opolu wyrokiem z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt VII Ka 626/23, po rozpoznaniu apelacji wywiedzionych przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych oraz obrońcę P. P., uchylił częściowo zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Od tego wyroku na podstawie art. 539a § 1 i 2 k.p.k. skargi wnieśli obrońcy z urzędu - oskarżonego P. P. – adw. A. S., zaś co do A. P. – radca prawny E. T.Postanowieniem z dnia 12 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy oddalił obie skargi i zwolnił oskarżonych od kosztów postępowania skargowego. Orzeczenie to nie zawierało rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu obrońców, zaś w obu skargach zawarto stosowne wnioski o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 626 § 2 k.p.k. wydać uzupełniające postanowienie i zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońców stosowne wynagrodzenie w kwotach po 720 zł zawierających 23 % VAT, za sporządzenie i wniesienie w imieniu oskarżonych skarg na wyrok Sądu odwoławczego.W tym miejscu trzeba zauważyć, że formalnie, podstawą ustalenia wysokości tego wynagrodzenia winny być przepisy § 4 ust. 3 i § 17 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

A zatem byłaby to kwota 442, 80 zł (360 zł plus 23 % VAT). Rozpoznając niniejsze wnioski obrońców Sąd Najwyższy w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2023 r., I KZP 5/23, w którym stwierdzono, że w wypadku złożenia przez obrońcę lub pełnomocnika będącego adwokatem udzielającym nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, wniosku o zasądzenie od Skarbu Państwa w postępowaniu karnym kosztów takiej nieopłaconej pomocy, rzeczą sądu powinno być przeprowadzenie rozproszonej kontroli konstytucyjnej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, w oparciu o wzorce konstytucyjne w sposób jednoznaczny zarysowane m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19.

Jeżeli taka kontrola doprowadzi do konkluzji o niekonstytucyjności określonej jednostki redakcyjnej tego rozporządzenia lub też jego całości, za oczywiste uznać należy pominięcie przy orzekaniu tych niekonstytucyjnych regulacji, a oparcie się na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) regulującego opłaty za czynności adwokackie realizowane z wyboru. W realiach procesowych niniejszej sprawy nie ma potrzeby dokonywania w tym miejscu szczegółowych rozważań odnośnie do niekonstytucyjności wskazanych wcześniej przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu.

Sąd Najwyższy akceptuje pogląd o niekonstytucyjności tych przepisów. W tej sytuacji, zamiast przepisów tego rozporządzenia podstawę zasądzenia wynagrodzenia obrońców z urzędu w przedmiotowej sprawie stanowi § 11 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (kwota 720 zł). [J.J.] ‎ [ał]