I KS 30/23 · Sąd Najwyższy

I KS 30/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 listopada 2023 r. sprawy K. A.oskarżonej o czyn z art. 231 § 1 k.k. skargi wniesionej przez obrońcę oskarżonej na wyrok Sądu Okręgowego w Zielonej Górze z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt VII Ka 1211/22 uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt ‎II K 225/21 i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił:

1. oddalić skargę;

2. obciążyć oskarżoną K. A. kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w Świebodzinie z dnia 1 lipca 2022 r., sygn. akt ‎II K 225/21, oskarżona K. A. została uniewinniona od zarzutu popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k.Orzeczenie to zostało zaskarżone apelacją prokuratora, który zarzucił błąd ‎w ustaleniach faktycznych polegający na dowolnym uznaniu, że brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zachowaniem K.A., polegającym na nieuzyskaniu kosztorysu i niesporządzeniu wyceny barier energochłonnych na odcinku drogi powiatowej nr […], a skutkiem w postaci niezapewnienia bezpieczeństwa użytkowania wskazanej drogi, co skutkowało niezasadnym uniewinnieniem K.

A. od zarzucanego jej czynu.Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt VII Ka 1211/22, Sąd Okręgowy ‎w Zielonej Górze zaskarżony wyrok uchylił, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Podstawą tego rozstrzygnięcia był brak akceptacji dla zaprezentowanego przez sąd meriti sposobu ustalenia faktów i oceny dowodów, które to działanie – według sądu II instancji – obciążone było dowolnością, nie wypełniając reguł prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Ujawnienie tych mankamentów doprowadziło zaś sąd ad quem do wniosku o istnieniu w sprawie podstaw do wydania wyroku skazującego, który wobec zakazu określonego w art. 454 § 1 k.p.k., z oczywistych względów nie mógł zapaść przed sądem odwoławczym, skutkując koniecznością wydania orzeczenia kasatoryjnego.Na powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 539 § 1 i 2 k.p.k. skargę złożył obrońca skazanego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 437 § 2 k.p.k., mające być konsekwencją uchylenia zaskarżonego apelacją wyroku ‎i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w wyniku wyrażenia błędnego poglądu, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 454 k.p.k.

Formułując ten zarzut autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Zielonej Górze do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.W pisemnej odpowiedzi na skargę prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wywiedziona przez obrońcę skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.Analiza niniejszej sprawy nie potwierdza bowiem podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 437 § 2 k.p.k., określającego zamknięty katalog przypadków determinujących obowiązek odstąpienia przez sąd II instancji od orzekania reformatoryjnego.

Sąd Okręgowy w Zielonej Górze jednoznacznie wszak stwierdził istnienie jednej ze wskazanych w tym przepisie podstaw obligujących do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Chodzi mianowicie o wymieniony w art. 454 § 1 k.p.k. zakaz, którego zaktualizowanie się na gruncie niniejszej sprawy – wbrew stanowisku zaprezentowanemu w skardze – zostało w sposób dostateczny wykazane. Jego wystąpienia dowodziła szczegółowa i logiczna analiza materiału dowodowego, której wnioski w zakresie realizacji znamion zarzuconego oskarżonej K.

A. przestępstwa okazały się być w opozycji do ustaleń poczynionych przez sąd I instancji. Skoro więc ustalenie konieczności respektowania reguły ne peius zostało poprzedzone gruntownym zbadaniem zastosowanych przez sąd I instancji metod wnioskowania i jednoczesnym ujawnieniem i naświetleniem szeregu istotnych mankamentów, przekonujących, że nie pozostają one pod ochroną art. 7 k.p.k., to brak było podstaw do twierdzenia, iż doszło do obrazy art. 437 § 2 k.p.k. Przepis ten wszak nakazuje uchylenie orzeczenia w ramach kontroli instancyjnej między innymi w sytuacji wystąpienia ustawowego zakazu orzekania na niekorzyść.

Przypomnieć trzeba, że postępowanie zainicjowane skargą na wyrok sądu odwoławczego dotyczy jedynie badania istnienia podstaw wskazanych w art. 437 § 2 k.p.k. lub zaistnienia uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. Zatem oczywiste jest, że wyklucza to jakąkolwiek szerszą analizę podstaw uchylenia wyroku, a co za tym idzie niedopuszczalne jest kontrolowanie przez Sąd Najwyższy prawidłowości przeprowadzonej kontroli odwoławczej w kontekście uchybień podniesionych w apelacji, jak również ocena zasadności rozumowania sądu odwoławczego.

Sąd Najwyższy nie jest również władny, w ramach badania skargi na wyrok sądu odwoławczego, kontrolować czy zaistniały merytoryczne podstawy określone w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku skazującego. Nie może na podstawie przepisu art. 539a § 1 k.p.k. oceniać materiału dowodowego w sprawie, bowiem rozpoznanie sprawy w tym zakresie należy do kompetencji sądów powszechnych. Interwencja Sądu Najwyższego w ten zakres orzekania stanowiłaby naruszenie kompetencji do rozpoznania sprawy. Poza zakresem oceny w niniejszym postępowaniu pozostawało więc czy wnioski wysnute przez sąd odwoławczy na podstawie materiału dowodowego były zgodne z prawdą materialną (zob. w tym zakresie np. postanowienia SN z dni: 13 września 2022 r., IV KS 24/22, LEX nr 3485565, 14 lipca 2022 r., III KS 44/22, LEX nr 3481023, 14 lipca 2022 r., II KS 14/22, LEX nr 3481946, 26 listopada 2021 r., V KS 29/21, LEX nr 3322049).

Rozpoznanie skargi pozwoliło na poczynienie ustaleń odnośnie do stwierdzenia istnienia w wyroku sądu odwoławczego podstaw implikujących konieczność respektowania stosownych gwarancji procesowych oskarżonej i wydanie orzeczenia kasatoryjnego. Nie znajdując w konsekwencji podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd Najwyższy orzekł o jej oddaleniu (art. 539e § 2 k.p.k.), obciążając oskarżoną K. A. kosztami sądowymi postępowania skargowego. (M.R.) [ał]