I KS 20/23 · Sąd Najwyższy

I KS 20/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 lipca 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lipca 2023r., w sprawie D.W. oskarżonego o czyn z art. 286§1 k.k. skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023r., sygn. akt XVII Ka 1116/22, uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Pile z dnia 21 lipca 2022r., sygn. akt II K 903/21 na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. postanowił:

1) oddalić skargę, 2) obciążyć oskarżonego D.W. kosztami sądowymi postępowania skargowego. UZASADNIENIESkarga obrońcy oskarżonego nie jest zasadna.Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości.Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16).

Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Kolejnym wnioskiem wypływającym z powyższego jest to, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na uchylenie wyroku nie jest instancją dokonującą niejako alternatywnego, do sądu odwoławczego, rozpoznania sprawy, lecz kontrolującą wystąpienie przesłanek nakazujących i umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia kasatoryjnego.

Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie wynika, że Sąd Okręgowy podzielił większość argumentacji zaprezentowanej w apelacjach oskarżycieli i uznał, że: „uwolnienie oskarżonego od odpowiedzialności karnej za zarzucane mu przestępstwa nie zostało poprzedzone rzetelną i wszechstronną analizą całokształtu ustalonych okoliczności. W takim stanie rzeczy zaskarżony wyrok nie mógł się ostać, opierał się bowiem na błędnych założeniach. Zeznania świadków czy przedstawione dokumenty zdają się raczej wskazywać na to, że oskarżony zawierając umowy z pokrzywdzonymi nie miał możliwości i zamiaru realizacji przyjętych zobowiązań”.Oczywistym jest zatem, że zajmując takie stanowisko Sąd Odwoławczy, nie miał możliwości wydania innego orzeczenia niż kasatoryjne, bowiem na przeszkodzie temu stał zakaz wynikający z reguły ne peius wyrażonej w art. 454§3 k.p.k.Jak natomiast wskazano to już wyżej, Sąd Najwyższy w postępowaniu skargowym nie ma uprawnień do badania czy argumentacja, która doprowadziła do przekonania Sąd Okręgowy o sprawstwie oskarżonego jest bezdyskusyjnie słuszna, niejednokrotnie wszak prowadziłoby to do konieczności prowadzenia postępowania dowodowego, co w tym postpowaniu jest niedopuszczalne.

Wystarczające jest tu zatem wskazanie na zachodzenie jednej z przesłanek z art. 437§2 k.p.k. i logiczne uzasadnienie dlaczego Sąd uznał, że opisana okoliczność w sprawie zachodzi. Co w niniejszej sprawie nastąpiło. Sąd Okręgowy wywiązał się z tego obowiązku w pełni poprawnie sporządzając bardzo obszerne i rzetelne uzasadnienie swego orzeczenia. Zupełnie zbędnie skarżący kontestuje stwierdzenia zawarte we wskazanym uzasadnieniu o konieczności powtórzenia przez Sąd Rejonowy czynności procesowych przeprowadzonych w sprawie.

Wszak konieczność przeprowadzenia na nowo w całości przewodu sądowego nie stanowi tu przesłanki uchylenia orzeczenia, ale jest konsekwencją tego uchylenia (do którego doszło w oparciu o inna przesłankę wskazaną w art. 437§2 k.p.k.).W tej sytuacji skarga nie mogła być uznana za zasadną. Z przytoczonych wyżej względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia. (Z.K.) [ł.n]