I KO 9/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I KO 9/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący)‎SSN Marek Siwek‎SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) w sprawie A. L.‎podejrzanego‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 14 czerwca 2022 r.,‎wniosku, wniesionego przez strona‎na postanowienia Sądu Apelacyjnego w W.‎z dnia 10 grudnia 2021 r., sygn. akt II AKz […]‎zmieniającego postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]‎z dnia 23 listopada 2021 r., sygn. akt II AKp […], p o s t a n o w i ł:

1. stwierdzić niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu;

2. wydatkami postępowania wznowieniowego obciążyć Skarb Państwa.

UZASADNIENIE

Wskazanymi powyżej orzeczeniami Sąd Apelacyjny w […] orzekł na podstawie art. 263 § 4 k.p.k. o dalszym stosowaniu wobec A. L. podejrzanego z art. 258 § 1 i 3 k.k., art. 62 § 2 k.k.s. i art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1, 2 i 5 k.k.s., art. 277a § 1 k.k. w zw. z art. 271a § 1 k.k. w zw. z art. 271a § 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 8 § 1 k.k.s. i in., na czas oznaczony do dnia 28 lutego 2022 r. W odniesieniu do tychże orzeczeń podejrzany złożył pismo zatytułowane „wniosek na podstawie art. 9 § 2 k.p.k.”, w którym domaga się podjęcia przez Sąd Najwyższy czynności z urzędu w przedmiocie wznowienia postępowania dotyczącego przedłużenia tymczasowego aresztowania, wskazując na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z nienależytą obsadą sądu.

W składzie sądu orzekającego zasiadał bowiem sędzia sądu okręgowego delegowany do Sądu Apelacyjnego w (…) Delegacja pochodzi od Ministra Sprawiedliwości a zarazem Prokuratora Generalnego, który jest jednocześnie przełożonym prokuratora wnioskującego o dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania. Udział zatem sędziego delegowanego skutkował naruszeniem zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 ust. 1 Międzynawowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, które przyznają prawo do sądu gwarantującego bezstronne postępowanie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Choć podstawy w postaci bezwzględnych przyczyn odwoławczych (art. 439 § 1 k.p.k.) zastrzeżone zostały wyłącznie dla wznowienia postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.) w niniejszym postępowaniu, mimo sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., nie mogły być one przedmiotem merytorycznego badania. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest to, że płaszczyzną oceny tych podstaw wznowieniowych miałoby być postępowanie w przedmiocie tymczasowego aresztowania, które nie dotyczy głównego nurtu procesu, a rozstrzyga jedynie kwestię dalszego stosowania środka zapobiegawczego.

Postępowanie wznowieniowe może zostać natomiast wszczęte jedynie w odniesieniu do „postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem” (art. 540 § 1 in princ. k.p.k.). Do tej kategorii orzeczeń w ujęciu szerokim zaliczają się postępowania rozstrzygające prawomocnie w przedmiocie procesu, w tym w zakresie odpowiedzialności karnej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że badanie w postępowaniu wznowieniowym wad prawnych orzeczenia wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. odnosi się również do rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu sądowym, które nie dotyczą kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego.

Istotne jest, aby orzeczenie to powodowało trwałe przekształcenie sytuacji prawnej osoby objętej tym postępowaniem, nawet jeżeli nie dotyczy ono głównego nurtu procesu (postanowienie SN z 5 kwietnia 2017 r., III KO 112/16, OSNKW 2017/8, poz. 47). Postanowienie o przedłużeniu środka zapobiegawczego nie należy do kategorii takich orzeczeń, a więc brak jest możliwości zastosowania w tego rodzaju sprawie przepisów o wznowieniu postępowania, zaś weryfikacja zasygnalizowanych podstaw mogła być jedynie przedmiotem analizy przeprowadzonej w toku postępowania instancyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.a.s.