I KO 70/24 · Sąd Najwyższy

I KO 70/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, sprawy M.A., oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i in., z urzędu, w przedmiocie wniosku oskarżonego o uchylenie z urzędu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2024 r. o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do rozpoznania poza okręg poznański na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: pozostawić wniosek bez rozpoznania.

UZASADNIENIEWobec wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Szamotułach z dnia 23 maja 2024 r., II K 365/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2024 r., I KO 56/24, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Rawiczu (k. 12 akt). W dniu 28 czerwca 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek oskarżonego w sprawie II K 365/24 M.A. z dnia 27 czerwca 2024 r. o uchylenie z urzędu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2024 r. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. umorzenie postępowania z uwagi na brak wymaganego zezwolenia na ściganie, względnie przekazanie sprawy do rozpoznania poza okręg poznański (k. 2-11 akt).

Wniosek ten – zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Izby Karnej Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2024 r. – został zarejestrowany w repertorium KO (pkt 1) i potraktowany jako wniosek o umorzenie postępowania (pkt 2) (k. 2 akt).Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek oskarżonego M.A. należało pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.Przypomnieć należy, że Sąd Najwyższy jest funkcjonalnie właściwy do rozpoznania wniosków o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W przedmiocie tych wniosków Sąd Najwyższy orzeka w formie postanowienia, na które zażalenie nie przysługuje (art. 426 § 1 k.p.k. w zw. z art. 459 § 1 i 2 k.p.k.). Wprawdzie oskarżony w swym piśmie procesowym nie operuje terminem „zażalenie”, a pismo zostało przez niego zatytułowane „Wniosek o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania”, to jednak tytuł pisma oraz postulowana przez jego Autora forma rozstrzygnięcia sądu odwoławczego: tj. uchylenie postanowienia, nakazywała potraktować pismo jako zażalenie na wskazane we wstępnej części pisma postanowienie o zastosowaniu instytucji tzw. właściwości delegacyjnej.

Sąd Najwyższy nie jest władny rozpoznawać zażalenia, którego system prawa procesowego w ogóle nie przewiduje, in concreto zażalenia na postanowienie tegoż Sądu o przekazaniu sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Zażalenie takie jest niedopuszczalne.Podobnie ocenić należy ewentualny, uboczny wniosek oskarżonego o przekazanie sprawy do rozpoznania poza okręg poznański. Stosownie do treści art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Poza sądem właściwym miejscowo, jedynym podmiotem uprawnionym do wystąpienia z inicjatywą o zastosowanie instytucji tzw. właściwości delegacyjnej, jest prokurator (art. 37 § 1 k.p.k.). Oskarżony  de lege lata  nie posiada uprawnienia do wystąpienia z wnioskiem określonym w art. 37 § 1 k.p.k.Sąd Rejonowy w Szamotułach we wniosku zawartym w postanowieniu z dnia 23 maja 2024 r., sygn. II K 365/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., wskazują na istnienie w sprawie okoliczności, które uzasadniałyby takie postąpienie (k. 3 akt sprawy I KO 56/24).

Adresatem sformułowanych przez oskarżonego uwag odnośnie wskazania jako innego sądu równorzędnego mającego rozpoznać jego sprawę Sądu Rejonowego w Rawiczu, mógłby obecnie być tylko sąd, któremu sprawa została przekazana do rozpoznania i który mógłby je ewentualnie rozważyć ponownie, choć należy pamiętać, że kwestia „piętrowego” stosowania instytucji przewidzianej w art. 37 k.p.k. może się jawić jako dyskusyjna. Jeśli chodzi o wyartykułowany przez oskarżonego wniosek o umorzenie postępowania karnego, to do jego rozpoznania jest upoważniony wyłącznie organ procesowy przed którym obecnie toczy się to postępowanie, tj.

Sąd Rejonowy w Rawiczu.Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w części dyspozytywnej. ‎ WB.[ms]