I KO 66/23 · Sąd Najwyższy

I KO 66/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie D.R. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 listopada 2023 r. wniosku sędziego Sądu Najwyższego X.Y. o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego X.Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23. UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego D.R., które zostało potraktowane jako jego wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, wydanym w sprawie o sygn. akt II AKa 346/18.W dniu 16 sierpnia 2023 r. sprawa zainicjowana ww. wnioskiem została przydzielona do rozpoznania SSN X.Y.

W dniu 19 października 2023 r. SSN X.Y. przedłożył do akt sprawy wniosek o wyłączenie go od rozpoznania niniejszej sprawy. W uzasadnieniu podał, że w latach 2016-2017 wykonywał obowiązki prokuratora w Departamencie Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji Prokuratury Krajowej, a więc miało to miejsce w czasie, gdy ta jednostka nadzorowała postępowanie przygotowawcze w sprawie skazanego D.R., prowadzone przez […] Wydział Zamiejscowy Prokuratury Krajowej. Sprawy wskazanego Wydziału pozostawały w bezpośrednim i bieżącym nadzorze zwierzchnim wnioskującego Sędziego.

SSN X.Y. wskazał, że w ramach tego nadzoru wielokrotnie zapoznawał się z przedmiotową sprawą, omawiał ją z prokuratorem referentem, co udokumentowano stosownymi wpisami w dokumentacji służbowej. Podkreślił, że konsultowano z nim kluczowe kwestie dotyczące tej sprawy, tj. kierunku i zakresu śledztwa, konstrukcji zarzutów czy stosowania środków zapobiegawczych oraz potrzeby przedłużania postępowania i sposobu jego merytorycznego zakończenia. W ocenie SSN X.Y., wobec wskazanych okoliczności, w odbiorze zewnętrznym mogą powstać uzasadnione wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania przez niego sprawy zainicjowanej wnioskiem D.R.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek należało uwzględnić i w konsekwencji wyłączyć SSN X.Y. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KO 66/23.Pojęcie bezstronności na gruncie art. 41 § 1 k.p.k. obejmuje zarówno subiektywne poczucie sędziego co do własnej bezstronności, jak i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, opartą na zobiektywizowanych przesłankach i analizowaną przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora postępowania karnego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 marca 2009 r., IV KK 380/08; z dnia 8 lutego 2011 r., V KK 227/10).Jak wynika z wniosku SSN X.Y., miał on wpływ na kierunek i zakres postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie objętej obecnie wnioskiem o wznowienie postępowania karnego, uczestniczył w podejmowaniu istotnych procesowo decyzji, w tym kluczowej decyzji o kształcie zarzutów przedstawionych ówczesnemu podejrzanemu D.R.

Obecnie SSN X.Y. miałby rozpoznać wniosek o wznowienie postępowania w sprawie, z którą zapoznał się w ramach czynności podejmowanych jako prokurator. Jest to sytuacja w pewnym zakresie podobna (chociaż zdecydowanie nie tożsama) z opisaną w art. 40 § 1 pkt 5 k.p.k. Wobec tego należy podzielić stanowisko wnioskującego Sędziego, że orzekanie przez niego w przedmiocie wniosku skazanego o wznowienie postępowania karnego mogłoby wzbudzić u obiektywnego, postronnego obserwatora uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia. (TM)[ms]