I KO 59/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I KO 59/22 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie D. J. i A. J.skazanych z art. 258 § 1 k.k. i in. oraz A. M.skazanego z art. 291 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 czerwca 2022 r., wniosku sędziego Marka Motuka o wyłączenie od udziału w sprawie I KK 194/22, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Marka Motuka od udziału w sprawie I KK 194/22 Sądu Najwyższego.

UZASADNIENIE

Wyrok Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 5 lipca 2021 r., sygn. akt II AKa […], został zaskarżony kasacjami obrońców skazanych D. J., A. .i A. M.. Sprawa ta została zarejestrowana w Sądzie Najwyższym pod sygnaturą I KK 194/22. W wywiedzionych kasacjach podniesiono m.in. zaistnienie bezwzględnej przyczyny uchylenia wyroku z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz przepisami Konstytucji RP, tj. nienależytą obsadę sądu, w związku z tym, że w rozpoznaniu sprawy i wydaniu orzeczenia brał udział sędzia J.

G., powołany na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w […] postanowieniem Prezydenta RP z dnia 17 stycznia 2020 r. (nr 1130.3.2020; M.P. poz. 187 z 2020 r.), poprzedzonym wydaniem uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa z dnia 18 października 2019 r., w składzie ukształtowanym w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw. Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Karnej, sprawę przydzielono SSN Markowi Motukowi. W dniu 31 maja 2022 r. wyznaczony sędzia złożył wniosek o wyłączenie go od udziału od orzekania w powyższej sprawie w trybie art. 41 § 1 k.p.k., albowiem na urząd sędziego Sądu Najwyższego został powołanym przez Prezydenta RP postanowieniem z dnia 4 maja 2020 r., także na podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ukształtowanym na podstawie powołanych wyżej przepisów, a więc w procedurze kwestionowanej przez obrońcę.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Kwestią wyłączenia sędziego w opisanej wyżej sytuacji, tj. w układzie, gdy o zarzucie nienależytej obsady sądu spowodowanej wadliwością postępowania nominacyjnego prowadzonego przed KRS ukształtowaną stosownie do przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. orzekać miałby sędzia Sądu Najwyższego powołany na urząd w procedurze nominacyjnej ukształtowanej tą samą ustawą, Sąd Najwyższy zajmował się m.in. w sprawach II KO 12/22 – postanowienie z dnia 17 marca 2022 r. i IV KO 32/22 – postanowienie z dnia 28 kwietnia 2022 r.

Nie dostrzegając potrzeby powtarzania trafnych wywodów zawartych w tych orzeczeniach wskazać należy, że w zaistniałym układzie, udział wyznaczonego sędziego w rozpoznaniu kasacji stanowiłby naruszenie zakazu nemo iudex in causa sua, a ponadto mógłby realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować m.in. odpowiedzialnością odszkodowawczą Państwa (zob. także: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).W opisanym stanie rzeczy, podzielając wątpliwości podnoszone przez wyznaczonego sędziego, należało wyłączyć SSN Marka Motuka od udziału w sprawie I KK 194/22.