I KO 55/23 · Sąd Najwyższy

I KO 55/23 POSTANOWIENIE Dnia 27 września 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie zażalenia W. M. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej we Wrześni del. do Prokuratury Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu z dnia 21 lutego 2023 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 września 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zawartego w postanowieniu z dnia 28 czerwca 2023 r., VIII Kp 266/23, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Śremie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu wystąpił w trybie art. 37 k.p.k. do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej we Wrześni del. do Prokuratury Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu z dnia 21 lutego 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k., którego mieli dopuścić się funkcjonariusze publiczni, tj. sędziowie, prokuratorzy i funkcjonariusze Policji z okręgu poznańskiego, w sprawie o sygn. […].Uzasadniając potrzebę przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu stwierdził, że okoliczności występujące w niniejszej sprawie, a polegające na przekonaniu skarżącego W.

M. o braku obiektywizmu zarówno prokuratorów Prokuratury Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu, jak i sędziów Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wynikającym z wydawania przez tych prokuratorów i sędziów decyzji merytorycznych (niezgodnych z wolą skarżącego) w przedmiotowej sprawie, jak i innych sprawach, które wpłynęły do wnioskującego sądu na skutek m. in. aktu oskarżenia czy zażaleń W. M. na decyzje o odmowie wszczęcia śledztwa czy składaniu przez W. M. kolejnych zawiadomień o popełnieniu przestępstwa, pism i wniosków (np. o wyłączenie sędziów Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu od rozpoznania sprawy, w której występuje w charakterze skarżącego), w których wskazuje on na istnienie nieprawidłowości i powiązań w całym poznańskim środowisku prawniczym, mogą spowodować w odbiorze nie tylko W.

M., ale również w odbiorze społecznym wątpliwość co do tego, że decyzje procesowe Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu w sprawie VIII Kp 266/23 są podejmowane w warunkach pełnego obiektywizmu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu zasługiwała na uwzględnienie i sprawę należało przekazać do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Tytułem uwagi o charakterze wstępnym należy przypomnieć, że judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, SIP «Lex» nr 282245).

W podobnym duchu, choć w nieco inny sposób, wypowiedziała się najwyższa instancja sądowa choćby w postanowieniach: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995 nr 9-10, poz. 68, str. 83; z dnia 17 maja 2006 r., II KO 27/06, SIP «Lex» nr 186944. Każdorazowo wniosek o zwrócenie się do Sądu Najwyższego o przekazanie danej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k. należy potraktować indywidualnie, a decyzja podjęta przez najwyższą instancję sądową o przekazaniu sprawy, wynikająca z potrzeby uniknięcia uszczerbku dla dobra wymiaru sprawiedliwości, musi zważać na własny układ w danej sprawie.

To właśnie konkretne okoliczności sprawy determinują potrzebę ewentualnego odstąpienia do zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy.Niniejsza sprawa, jak wynika z analizy akt sprawy głównej, nie jest jedyną sprawą toczącą się przed Sądem Rejonowym Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, zarówno w wyniku składanych przez W. M. zażaleń na decyzje prokuratury w roli skarżącego jak i z jego udziałem w charakterze oskarżonego. Z treści zażalenia na postanowienie Prokuratury Rejonowej we Wrześni del. do Prokuratury Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu z dnia 21 lutego 2023 r. o odmowie wszczęcia śledztwa wynika, iż skarżący obok wniosku o „wyłączenie Sądu Rejonowego” wnosi również o „przekazanie sprawy do rozpoznania zażalenia sądowi równorzędnemu” wskazując, iż w Sądzie Rejonowym doszło do licznych przestępstw, w aktach sprawy giną dowody i orzeczenia, sędziowie wykazują się brakiem „podstawowej wiedzy konstytucyjnej”, „bezstronności, niezależności i niezawisłości, a wręcz panuje korupcja i poplecznictwo oraz łamanie podstawowych praw konstytucyjnych”.

Zdaniem skarżącego, sędziowie wzorem prokuratorów Prokuratury Rejonowej Poznań – Grunwald w Poznaniu „orzekają we własnych sprawach (…)”. Konieczność rozpoznania przez sąd właściwy miejscowo środka zapobiegawczego na postępowanie w przedmiocie odmowy wszczęcia śledztwa co do czynu zabronionego, którego rzekomo mieli się dopuścić sędziowie, prokuratorzy i funkcjonariusze Policji z okręgu poznańskiego, stanowi sama w sobie okoliczność, która w zewnętrznym odbiorze osłabiać może zaufanie do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy przez powstanie wątpliwości co do istnienia warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy nie tylko w oczach samego zainteresowanego, tj. autora zażalenia W.

M., ale również w odbiorze społecznym, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania.Jako właściwy do rozpoznania przedmiotowej sprawy należało wskazać na — nieodległy względem Sądu właściwego — Sąd Rejonowy w Śremie.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [SOP][ms]