I KO 32/24 · Sąd Najwyższy

I KO 32/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie Ł. Ł., skazanego z art. 156 § 3 i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu‎w dniu 9 września 2024 r.,‎wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II AKa 135/19, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. III K 130/19, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. postanowił: odmówić przyjęcia wniosku Ł.

Ł. wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. III K 130/19, Ł. Ł. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 156 § 3 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.k., z art. 190 § 1 k.k. oraz z art. 244 k.k., za które została mu wymierzona kara łączna w rozmiarze 10 lat pozbawienia wolności. Orzeczenie to zostało zaskarżone przez obrońcę. Po rozpoznaniu apelacji wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. II AKa 135/19, zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy.

Od wyroku sądu II instancji obrońca skazanego wywiódł kasację, która postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2020 r., sygn. V KK 320/20, została oddalona jako oczywiście bezzasadna (art. 535 § 3 k.p.k.). W dniu 2 kwietnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek o wznowienie powyższego postępowania karnego z uwagi na mankamenty procesowe, jakich miały dopuścić się w toku procedowania sądy obu instancji, tj. niedostateczne wyjaśnienie rozbieżności w materiale dowodowym, nieuwzględnienie dowodów przemawiających na korzyść skazanego, niezabezpieczenie w toku postępowania przygotowawczego i niedysponowanie w postępowaniu jurysdykcyjnym materiałem dowodowym w postaci obuwia, którym zostały spowodowane u pokrzywdzonego urazy, niedopuszczenie opinii sądowo – psychiatrycznej w kwestii stanu zdrowia skazanego.

Ogół powyższych okoliczności miałby zdaniem wnioskodawcy determinować potrzebę uruchomienia nadzwyczajnego trybu kontroli orzeczeń jakim jest wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Z uwagi na zaistnienie warunków określonych w art. 545 § 3 k.p.k. zasadna okazała się odmowa przyjęcia wniosku skazanego. Treść powyższego przepisu obliguje do przeprowadzenia kontroli wniosku strony o wznowienie postępowania, która nie dopełniła wymogu sporządzenia i podpisania go przez obrońcę lub pełnomocnika (art. 545 § 2 k.p.k.) pod kątem tego, czy nie jest oczywiście bezzasadny, bez konieczności uprzedniego wzywania jej do uzupełnienia tego braku.

Powyższą ocenę wiązać należy między innymi z sytuacją, gdy wniosek oparty jest na okolicznościach badanych w uprzednich postępowaniach o wznowienie, w których stwierdzony został niewątpliwy brak podstaw wznowieniowych określonych w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) oraz gdy nie wystąpią przesłanki do wznowienia postępowania ex officio. Zaznaczyć bowiem trzeba, że wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego podstawy zostały ustawowo skatalogowane (art. 540, 540a k.p.k., 540b k.p.k.) i nie każde, nawet zaistniałe obiektywnie, uchybienie procesowe będzie się w nie wpisywało.

Sąd badający wniosek zobligowany jest do kontroli wystąpienia powyższych podstaw, nie jest zaś uprawniony do dokonywania analizy szerszej, obejmującej w szczególności ponowną ocenę materiału dowodowego i weryfikację poczynionych na jego podstawie ustaleń w sposób charakterystyczny dla postępowania instancyjnego. Powyższe ramy postępowania wznowieniowego zostały już dostatecznie zdefiniowane w orzeczeniach zapadłych co do uprzednio złożonych przez skazanego wniosków o wznowienie oraz środków odwoławczych na odmowę ich przyjęcia na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. (vide postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 26 lutego 2021 r., sygn.

V KO 6/21, z dnia 13 maja 2021 r., V KZ 14/12, z dnia 26 sierpnia 2021 r., V KO 61/21, z dnia 7 października 2021, V KZ 46/21).Odnosząc obecnie przytoczone argumenty do kwestii już badanych w aspekcie podstaw wznowieniowych widoczna była ich wyraźna tożsamość, implikująca ocenę kolejnego wniosku o wznowienie w kategoriach oczywistej bezzasadności. Skazany bowiem nie wskazał żadnych nowych (nieznanych uprzednio tak jemu jak i sądowi) aspektów mogących jawić się jako „nowe dowody” w rozumieniu przesłanki wznowieniowej z art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k.

Jego wywody – analogicznie jak w poprzednio złożonych wnioskach - bazowały bowiem na zgłaszaniu zastrzeżeń co do wyniku sądowej oceny dowodów i podawaniu w wątpliwość faktycznej podstawy wyroku. Wszystkie natomiast podniesione kwestie były już przedmiotem należytej atencji nie tylko w postępowaniach wznowieniowych, ale przede wszystkim w postępowaniu merytorycznym w przedmiocie odpowiedzialności karnej, na dowód czego odesłać należy do lektury pisemnych motywów wszystkich zapadłych dotychczas orzeczeń. Wynika z nich również, że wykluczone zostały ewentualne uchybienia określone w art. 439 § 1 k.p.k. w zakresie realizacji prawa do obrony.

Nie zmienia aktualności tego poglądu obecne twierdzenie o składaniu wyjaśnień w dniach 17 i 18 sierpnia 2019 r. bez udziału obrońcy. Na marginesie dodać należy, że będąc pouczonym o treści art. 245 § 1 k.p.k. z uprawnienia do kontaktu z adwokatem skazany nie skorzystał (k. 44), zaś przesłanki do obrony obligatoryjnej nie wystąpiły, co również szeroko zostało już omówione w powołanym orzecznictwie. W rezultacie powtórzyć należało, że kontestowanie podstawy dowodowej prawomocnego wyroku, a także uwagi czynione w pryzmacie zagwarantowania korzystania z uprawnień procesowych przysługujących osobie zatrzymanej czy podejrzanej nie wpisywały się w katalog przesłanek wznowieniowych, co stanowiło podstawę do uznania wniosku o wznowienie za bezzasadny w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.

Konsekwencją tej oceny była – zgodnie z treścią powołanego przepisu – odmowa przyjęcia wniosku bez podejmowania dalszych czynności, podjęcia których domagał się skazany, tj. w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu. Wstępna kontrola wniosku służyć ma wszakże wyeliminowaniu konieczności przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych związanych z wnioskiem, który w stopniu niewątpliwym nie może doprowadzić do wznowienia postępowania.Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji postanowienia. [PGW][ms] ‎