I KO 2/24 · Sąd Najwyższy

I KO 2/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ryszard Witkowski w sprawie rozpoznania wniosku prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ząbkowicach Śląskich złożonego w trybie art. 185c k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 lutego 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Nysie zawartego w postanowieniu z 15 stycznia ‎2024 r. sygn. akt II Kp 18/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ząbkowicach Śląskich.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w Nysie postanowieniem z 15 stycznia 2024 r. sygn. akt II Kp 18/24 w sprawie wniosku prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ząbkowicach Śląskich złożył do Sądu Rejonowego w Nysie wniosek w trybie art. 185c k.p.k. ‎o przesłuchanie w charakterze pokrzywdzonego osobę małoletnią, urodzoną […] r., zamieszkałą na terenie właściwości sądowej Sądu Rejonowego w Nysie, w toku śledztwa o sygn. akt […], którego przedmiotem jest czyn kwalifikowany z art. 231 § 1 k.k. i z art. 199 § 2 k.k. w zw. z art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., wystąpił do Sądu Najwęższego o przekazanie sprawy IV K 426/23 w trybie art. 37 k.p.k. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu.

Jako osnowę wniosku wskazał okoliczność, iż przesłuchanie pokrzywdzonego ma dotyczyć charakteru relacji pokrzywdzonego z byłą kuratorką społeczną Sądu Rejonowego w Nysie i jednocześnie […] sędziego Sądu Rejonowego w Nysie, […] (byłego […] tego Sądu), ‎co powoduje, iż rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez sędziów Sądu Rejonowego w Nysie, byłoby w opinii publicznej postrzegane jako okoliczność, która nie sprzyja obiektywnemu i bezstronnemu rozstrzygnięciu. Z oczywistych względów niewskazane jest również wdrożenie w realiach tej sprawy procedury z art. 42 k.p.k.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Inicjatywa Sądu Rejonowego w Nysie jest zasadna i wniesiony wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie - chociażby mylne - o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny, co nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 września 2023 r. sygn. akt III KO 95/23; z 13 lipca 1995 r. sygn. akt III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z 17 maja 2006 r. sygn. akt II KO 27/06, LEX 186944; z 26 czerwca 2007 r. sygn. akt II KO 36/07, LEX 282245).

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu Rejonowego, że w sytuacji, ‎gdy podsądny jest osobą najbliższą dla sędziego tego sądu, pełniącego w przeszłości funkcje wiceprezesa, w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Racjonalną zasadą przyjmowaną w orzecznictwie Sądu Najwyższego w sprawach rozpoznawanych w trybie art. 37 k.p.k. jest przekonanie, że jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie.

Przekazanie sprawy w realiach niniejszej sprawy stanowić będzie zdaniem Sądu Najwyższego przejaw dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości, jakim jest efektywność postępowania oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego, w którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi kryteriami. Okoliczności te uzasadniają potrzebę przekazania niniejszej sprawy w trybie art. 37 k.p.k. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności oraz dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ‎- Sądowi Rejonowemu w Ząbkowicach Śląskich.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.[PGW][ał] ‎