I KO 114/24 · Sąd Najwyższy

I KO 114/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie P.K. oskarżonego o czyn z art. 231§1 k.k., art. 270§1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 listopada 2024r. wniosku Sądu Rejonowego w Turku z dnia 22 października 2024r., sygn. akt II K 352/24 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i e n i e: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIESąd Rejonowy w Turku, wskazanym wyżej postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy prowadzonej przeciwko P. K. do rozpoznania sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że sprawa dotyczy oskarżonego, który pełnił funkcję [...] Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w T., co w odbiorze społecznym może wzbudzać wątpliwość co do bezstronności sędziów wykonujących swe obowiązki w Sądzie mającym siedzibę w tej samej miejscowości. W szczególności zaś podkreślono to, że jednym ze świadków w sprawie jest prokurator Prokuratury Rejonowej w T. który ze względu na jego powiązanie służbowe z oskarżonym mógłby być „zainteresowany określonym rozstrzygnięciem sprawy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek Sądu Rejonowego nie zasługiwał na uwzględnienie. Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania, mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00, Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9).

Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym. Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby, która wykonuje swój zawód na terenie właściwości Sądu Rejonowego w Turku. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i bezstronność wszystkich sędziów tego sądu.

Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy tego typu, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków w trybie art. 42§1 k.p.k. Trudno też zgodzić się z argumentacją podniesioną w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 października 2024r. wskazującą na to, że wskazany prokurator może chcieć wpływać na wynik sprawy. Przecież posłużenie się podrobionym podpisem tego prokuratora w ogóle nie może być traktowane jako mające związek z jego działalnością służbową, a tym samym tworzyć jego zainteresowania określonym rozstrzygnięciem sprawy.

Przypomnieć więc tylko należy, że sądy nie powinny unikać prowadzenia spraw dla nich trudnych, a przeciwwagą dla ewentualnych negatywnych opinii, które przecież zawsze mogą się pojawić, powinna być sprawność procedowania i trafność orzekania, wskazujące na to, że postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zaś wydane orzeczenie, znajdujące oparcie w obowiązujących przepisach, wolne jest od pozaprocesowych wpływów.Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. WB.[ał] ‎