I KO 103/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt I KO 103/22 POSTANOWIENIE Dnia 8 listopada 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie W. S. oskarżonego o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 30 września 2022 r. o przekazanie sprawy II K 1068/22 innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w Kłodzku postanowieniem z dnia 30 września 2022 r. wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w trybie art. 37 k.p.k. sprawy o sygn. akt II K 1068/22, w której akt oskarżenia o czyn z art. 231 § 1 k.k. i in., skierowano przeciwko W. S. emerytowanemu funkcjonariuszowi policji. W uzasadnieniu postanowienia sąd właściwy do rozpoznania sprawy wskazał, że w tej sprawie większość materiału dowodowego znajduje się w części akt niejawnej znajdującej się w kancelarii tajnej, ta zaś zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 5 maja 2016 r. między prezesem Sądu Okręgowego w Świdnicy, a prezesami sądów rejonowych okręgu świdnickiego, w tym Prezesem Sądu Rejonowego w Kłodzku, została zorganizowana w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy i jako jedyna obsługuje wszystkie jednostki, będące stronami porozumienia.

W dalszym ciągu uzasadnienia sąd zwrócił uwagę, że w myśl zawartego porozumienia akta sądowe udostępniane są w pomieszczeniach kancelarii tajnej, a w razie koniczności przenoszone na specjalnie przystosowaną dla tych celów „bezpieczną salę rozpraw”, która również znajduje się w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy oddalonego od Sądu Rejonowego w Kłodzku o 60 km. Powyższe powoduje, że dla rozpoznania tej sprawy niezbędnym będzie kilkukrotna, ok. 3 godzinna, podróż sędziego referenta jak i protokolanta do siedziby Sądu Okręgowego w Świdnicy.

W podsumowaniu wniosku wskazano, że konieczność przejazdów sędziego do kancelarii tajnej stanowi znaczne utrudnienie w pracy sędziego i wymaga poświęcenia czasu, który sędzia referent może przeznaczyć na wypełnienie innych obowiązków służbowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W tej sprawie nie spełniony jest warunek z art. 37 k.p.k. Argumenty przedstawione w postanowieniu nie dają jakiejkolwiek podstawy do przyjęcia, że przekazanie sprawy do sądu równorzędnego, tj. do Sądu Rejonowego w Świdnicy (tylko o ten w istocie sąd chodzi w postanowieniu) jest celowe z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Skorzystanie przez Sąd Najwyższy z uprawnienia określonego we wskazanym wyżej unormowaniu może nastąpić tylko wyjątkowo, a odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przyjmuje się w orzecznictwie, że okolicznością uzasadniającą przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. jest również potrzeba doprowadzenia do rozpoczęcia i zakończenia procesu w rozsądnym terminie.

Przesłankę tę wiąże się najczęściej z sytuacjami związanymi ze stanem zdrowia oskarżonego, nie zaś z problemami natury organizacyjnej leżącymi po stronie właściwego do rozpoznania sprawy sądu. Te ostatnie, o czym wielokrotnie w swoich orzeczenia traktował Sąd Najwyższy, nie mogą stanowić podstawy do przekazania sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11 sierpnia 2022 r., IV KO 93/22; z dnia 28 lipca 2022 r., IV KO 73/22; z dnia 7 października 2021 r., IV KO 123/21). Tymczasem w przedmiotowej sprawie wyłącznie do takich okoliczności odwołuje się uzasadnienie wniosku.

Opisywane we wniosku problemy natury technicznej (a ściślej rzecz ujmując komunikacyjne w odniesieniu do sędziego) nie klasyfikują się jako warunkujące sięgnięcie do przepisu art. 37 k.p.k. Instytucja ta nie może być wykorzystywana jako swoiste remedium na problemy, i to dość nieskomplikowane, organizacyjne sądów rejonowych z okręgu świdnickiego, a wynikające z zawartego przez nie porozumienia dotyczącego utworzenia jednej, wspólnej dla wszystkich tych jednostek, kancelarii tajnej znajdującej się w siedzibie Sądu Okręgowego w Świdnicy.

Odbycie określonych czynności procesowych w budynku Sądu Okręgowego w Świdnicy wymagałoby rozpoznania sprawy także wówczas, gdyby właściwy był Sąd Rejonowy w Świdnicy, a swoisty dyskomfort sędziego referenta związany z koniecznością odbycia podróży służbowej do Sądu Okręgowego w Świdnicy (w ramach służby sędziowskiej) nie może mieć – z oczywistych powodów - większego znaczenia niż gwarancja procesowa rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Z tych powodów orzeczono jak na wstępie.[as]