I KK 448/25 · Sąd Najwyższy

I KK 448/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 czerwca 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie Ł.D. o przestępstwo z art. 271 § 3 k.k. i inne po rozpoznaniu na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 3 czerwca 2026 r., wniosku obrońcy o zasądzenie wynagrodzenia za czynności w postępowaniu kasacyjnym na podst. art. 626 § 2 k.p.k. w zw. art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. w zw. z § 1 pkt 2, § 11 ust. 2 pkt 6 w zw. z § 15 ust. 1 i 3 pkt 4 oraz § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2026.215 t.j.) p o s t a n o w i ł zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz Ł.D. kwotę 2.460 zł (dwa tysiące czterysta sześćdziesiąt złotych), jako zwrot wydatków poniesionych z tytułu ustanowienia i udziału obrońcy w rozprawie kasacyjnej przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 31 lipca 2025 roku, sygn. II AKa 82/24 na niekorzyść m. in. Ł.D. wniósł prokurator. Obrońcą tego oskarżonego na etapie postępowania kasacyjnego był adwokat T.B. W dniu 14 kwietnia 2026 roku odbyła się rozprawa kasacyjna w tej sprawie, ‎w której uczestniczył m. in. ww. obrońca Ł.D. Sąd Najwyższy oddalił kasację prokuratora jako oczywiście bezzasadną, kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając Skarb Państwa. Z uwagi na brak stosownego wniosku nie rozważał i w efekcie nie rozstrzygnął w przedmiocie zwrotu kosztów dla Ł.D. z tytułu ustanowienia – i w efekcie udziału – obrońcy w postępowaniu kasacyjnym.

Pismem z 7 maja 2026 roku obrońca wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrotu poniesionych kosztów ustanowienia i udziału obrońcy w postępowaniu przed Sądem Najwyższym (k. 121-122 akt SN). Do wniosku załączono stosowne potwierdzenie zapłaty na łączną kwotę 2.460,00 zł (k. 123 akt SN). Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wniosek o przyznanie poniesionych kosztów związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru okazał się zasadny, gdyż zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Wobec tego odpowiednie zastosowanie w tej kwestii znalazł art. 636 § 1 k.p.k., przewidujący obciążenie Skarbu Państwa kosztami procesu za postępowanie odwoławcze w wypadku nieuwzględnienia wniesionego wyłącznie przez oskarżyciela publicznego środka odwoławczego. Do kosztów procesu niewątpliwie należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.). Przepisy te stosuje się odpowiednio do kosztów postępowania kasacyjnego. Wysokość przysługującego zwrotu poniesionych kosztów pomocy prawnej z wyboru określona jest Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Stosownie do § 11 ust. 2 pkt 6 tego rozporządzenia, stawka minimalna za obronę przed Sądem Najwyższym wynosi 1.200 zł. Przepis zawarty w § 15 ust. 3 daje możliwość ustalenia opłaty w wysokości przewyższającej sześciokrotnie stawkę minimalną. Zasądzenie kosztów obrony wyższych od stawek minimalnych wymaga wykazania i ustalenia okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie (por. postanowienia SN: z 12 marca 2019 r., VI KZ 4/19; z 5 marca 2021 r., IV KK 319/19), gdyż opłatę ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną wówczas, gdy uzasadniają to określone rozporządzeniem okoliczności (§ 15 ust. 3).

Zalicza się do nich w szczególności rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. ‎W świetle zatem obowiązujących regulacji normatywnych, ustalenie opłaty wyższej niż stawka minimalna, lecz nieprzekraczającej sześciokrotności tej stawki, może być uzasadnione w szczególności rodzajem i zawiłością sprawy oraz niezbędnym nakładem pracy adwokata (por.

M. Gawryluk, Prawo o adwokaturze. Komentarz, Warszawa 2012, art. 16). Także w orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że sąd może kontrolować wysokość żądanego przez stronę wynagrodzenia adwokata w zakresie przekraczającym stawki minimalne, określone w przepisach wskazanych w rozporządzeniu, przy czym kontrola ta dokonywana ma być przy uwzględnieniu rodzaju i stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy obrońcy lub pełnomocnika (por. postanowienie SN z 23 marca 2011 r., I KZP 1/11, OSNKW 2011, z. 5, poz. 38). Żądana we wniosku kwota mogła zatem zostać zaakceptowana, albowiem nie przekracza wskazanej w rozporządzeniu zwiększonej stawki maksymalnej, mogącej wynieść maksymalnie 7.200 złotych.

Obrońca należycie we wniosku wykazał okoliczności stanowiące podstawę podwyższenia stawki. Tym samym przyznanie zwrotu kosztów we wnioskowanej wysokości jest uzasadnione.W tym stanie rzeczy należało postanowić jak na wstępie.[WB][a.ł] ‎