I KK 385/23 · Sąd Najwyższy

I KK 385/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 czerwca 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie W. P. skazanego za popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 4 czerwca 2025 r., na posiedzeniu bez udziału stron, wniosku obrońcy o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej oznaczonej sygn. akt I KK 385/23 p o s t a n o w i ł: na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączyć sędziego SN Marka Motuka od udziału w sprawie I KK 385/23.

UZASADNIENIE

Kasacja w sprawie W. P. o nr I KK 385/23 została złożona do Sądu Najwyższego 25 sierpnia 2023 r. a 13 lutego 2025 r. wpłynęła do referatu sędziego SN Marka Motuka. Obrońca J. T. zażądał wyłączenia sędziego referenta od rozpoznania tej sprawy, wskazując, że w związku z tym, że został powołany na swoje stanowisko na skutek rekomendacji KRS ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 r., nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności. Przedmiotowy postulat był poprzedzony postanowieniami SN o wyłączeniu od rozpoznawania niniejszej sprawy następujących sędziów SN: pana Zbigniewa Kapińskiego postanowieniem z 8 kwietnia 2024 r.; pana Adama Rocha postanowieniem z 11 kwietnia 2024 r.; pana Pawła Kołodziejskiego postanowieniem z 5 czerwca 2024 r.; pani Małgorzaty Bednarek postanowieniem z 24 lipca 2024 r.; pana Antoniego Bojańczyka postanowieniem z 5 lutego 2025 r. poprzedzonym postanowieniem z 18 grudnia 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie tego sędziego.

Wniosek okazał się zasadny.Jest bezsporne, że pan Marek Motuk został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej w wyniku rekomendacji wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r., przy czym Prezydent RP wydał postanowienie o powołaniu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Karnej Marka Motuka w dniu 4 maja 2020 r. Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, wynika też z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust.

EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony ustawą. W omawianej sprawie złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie wskazuje w sposób oczywisty, że strona dostrzegła wady w procedurze powołania na stanowisko sędziego Marka Motuka, które będą prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby zasiadali w składzie rozstrzygającym sprawę. Badanie zasadności wniosku należało poprzedzić dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post.

SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22 głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust.

EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało wyłączenia od rozpoznania sprawy I KK 385/23 sędziego wskazanego we wniosku.Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3 k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł] ‎