I KK 381/23 · Sąd Najwyższy

I KK 381/23 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)‎SSN Jarosław Matras‎SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie J.K., w przedmiocie wyroku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej ‎na posiedzeniu w dniu 19 grudnia 2023 r.‎w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II K 444/22, uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze.

UZASADNIENIESąd Rejonowy w Jeleniej Górze wyrokiem łącznym z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt II K 444/22, w sprawie J.K., który zgodnie z komparycją wyroku łącznego został skazany:1. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie II K 1364/21 za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 279 § 1 k.k. popełniony w maju 2021 r. i dnia 13 czerwca 2021 r. na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby;2. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 14 grudnia 2021 r. w sprawie II K 1597/21 za czyn z art. 217 § 1 k.k. popełniony dnia 25 sierpnia 2021 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; na jej poczet zaliczono skazanemu okres zatrzymania od dnia 1 września 2021 r. od godz. 18:50 do dnia 2 września 2021 r. do godz. 18:12;3. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 stycznia 2022 r. w sprawie II K 1490/21 za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 2 k.k. popełniony od dnia 31 maja 2021 r. do dnia 19 lipca 2021 r. na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie;4. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 13 stycznia 2022 r. w sprawie II K 1247/21 za czyn z art. 278 § 1 k.k. popełniony dnia 3 lipca 2021 r. na karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; na jej poczet zaliczono skazanemu okres zatrzymania od dnia 6 lipca 2021 r. od godz. 11:00 do dnia 7 lipca 2021 r. do godz. 16:22;

5. wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 maja 2022 r. w sprawie II K 1677/21 za czyn z art. 244 k.k. popełniony dnia 28 sierpnia 2021 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie; orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;połączył kary ograniczenia wolności wymierzone skazanemu J.K. wyrokami opisanymi w pkt 2, 3, 4 i 5 części wstępnej wyroku i wymierzył mu karę łączną 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie (pkt I); na poczet kary łącznej ograniczenia wolności zaliczył wskazane w wyroku okresy (pkt II); umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego co do wyroku opisanego w pkt. 1 części wstępnej (pkt III); stwierdził, że wyroki podlegające połączeniu ulegają osobnemu wykonaniu w zakresie nieobjętym wyrokiem łącznym (pkt IV); zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych (pkt V).

Powyższy wyrok łączny nie został zaskarżony i uprawomocnił się.Od opisanego wyżej wyroku łącznego kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. Kasacja została wniesiona od całości wyroku łącznego, na korzyść skazanego, a skarżący zarzucił „rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, to jest art. 410 k.p.k., polegające na objęciu zaskarżonym wyrokiem łącznym skazania, wynikającego z wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II K 1677/21, w sytuacji, gdy wymieniony wyrok jednostkowy Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze, wydany w sprawie II K 1677/21 nie został ujawniony w toku postępowania II K 444/22 o wyrok łączny, a więc nie stanowił dowodu” i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Jeleniej Górze do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w ramach postępowania w przedmiocie wyroku łącznego Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze zgromadził w aktach odpisy wyroków opisanych w punktach od 1 do 4 części wstępnej wyroku łącznego (k. 3-7), jednakże nie ma w tych aktach odpisu wyroku opisanego w punkcie 5 części wstępnej wyroku łącznego.

Sąd Rejonowy dysponował także danymi o karalności skazanego J.K. (k. 13), z których wynikają wyłącznie cztery pierwsze skazania, wymienione w części wstępnej wyroku łącznego, nie ma tam jednak mowy o skazaniu wyrokiem opisanym w punkcie 5 części wstępnej wyroku łącznego.Procedując na rozprawie w dniu 30 marca 2023 r. Sąd Rejonowy ujawnił dokumenty znajdujące się w aktach sprawy w trybie art. 405 § 4 k.p.k. (k. 17), a następnie wydał w oparciu o ten materiał dowodowy wyrok łączny, nie dysponując wyrokiem Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt II K 1677/21.

Dlatego też skazanie wynikające z wyżej wymienionego wyroku jednostkowego, a ujęte w opisie wyroków podlegających łączeniu, nie mogło zostać objęte wyrokiem łącznym wydanym wobec J.K. Wyrok ten został jednak, niezgodnie z ujawnionym na rozprawie materiałem dowodowym, uznany za wydany wobec J.K., a następnie połączony zaskarżonym wyrokiem łącznym.Jak trafnie podaje skarżący, opisane uchybienie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, bowiem w konsekwencji wymierzono karę łączną w wyższym wymiarze, aniżeli wynika to z podlegających łączeniu wyroków skazujących, faktycznie wydanych wobec J.K., a opisanych w punktach od 2 do 4 części wstępnej zaskarżonego wyroku łącznego.

Skazanemu J.K. wymierzono bowiem karę łączną 2 lat ograniczenia wolności, w sytuacji, gdy kary orzeczone w wyrokach jednostkowych, opisanych w punktach od 2 do 4 części wstępnej wyroku łącznego, to kolejno: 6 miesięcy ograniczenia wolności, 4 miesiące ograniczenia wolności i 12 miesięcy ograniczenia wolności. Ich połączenie, zgodnie z art. 86 § 1 k.k., mogło skutkować wymierzeniem kary łącznej w wymiarze nieprzekraczającym sumy kar jednostkowych, tj. roku i 10 miesięcy ograniczenia wolności.W toku postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy zwrócił się do sądów o przesłanie akt spraw karnych, w których wydano wyroki jednostkowe objęte zaskarżonym wyrokiem łącznym, pozyskując w ten sposób dostęp także do akt sprawy o sygn.

II K 1677/21 Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze. Jest to sprawa, w której rzeczywiście w dniu 10 maja 2022 r. zapadł wyrok skazujący, opisany w punkcie 5 części wstępnej zaskarżonego wyroku łącznego, jednakże nie dotyczył on J.K., ale zupełnie innej osoby.Przeprowadzając postępowanie ponownie Sąd Rejonowy zobowiązany będzie do rzetelnego ustalenia wcześniejszej karalności skazanego, zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego, w oparciu o który rozstrzygnie w przedmiocie wyroku łącznego dotyczącego skazanego J.K.Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.(TM) [ms] Jarosław Matras Waldemar Płóciennik Małgorzata Wąsek-Wiaderek