I KK 356/22 · Sąd Najwyższy

I KK 356/22 POSTANOWIENIE Dnia 4 lutego 2026 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie G.G. i in. skazanych z art. 296b § 2 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 4 lutego 2026 r., wniosku obrońcy G.G. o wyłączenie sędziego SN I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN R.W. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego SN A.B. od rozpoznania sprawy I KK 356/22, na podstawie art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN R.W. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.B. od udziału w rozpoznaniu sprawy I KK 356/22.

UZASADNIENIEDo Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje: 1.Prokuratora Prokuratury Regionalnej we Wrocławiu na niekorzyść R.F., R.D., P.R. i W.K., 2.obrońcy R.F., 3.obrońcy G.G.,od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2021 r., sygn. akt II AKa 275/20, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 16 grudnia 2019 r., sygn. akt III K 266/10. Sprawa ta, zarejestrowana pod sygnaturą I KK 356/22, po licznych zmianach składu orzekającego, zarządzeniem Prezesa Izby Karnej z dnia 20 stycznia 2025 r. została przydzielona do referatu SSN A.D.

Zarządzeniem z dnia 12 września 2025 r. do rozpoznania sprawy sygn. akt I KK 356/22 na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. został wyznaczony skład orzekający w osobach: SSN D.K. (przewodniczący), SSN A.B. i SSN A.D. (sprawozdawca). Pismem z dnia 6 października obrońca G.G. wniósł o wyłączenie SSN A.B. na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I KK 356/22, ponieważ sprawa ta dotyczy go bezpośrednio z uwagi na fakt, że w kasacji podniesiono zarzut wydania wyroku przez Sąd nienależycie obsadzony – tj. w którego składzie zasiadali sędziowie powołani na stanowiska w wadliwej procedurze nominacyjnej – a tożsamym uchybieniem dotknięta jest nominacja sędziego A.B. na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.Zarządzeniem Prezesa Izby Karnej wniosek obrońcy o wyłączenie sędziego A.B. od rozpoznania sprawy został przydzielony do referatu SSN R.W.

Pismem z dnia 24 października 2025 r. obrońca G.G. wniósł o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.B. od rozpoznania sprawy. Sprawa ta została przydzielona do referatu SSN I. Z. W dniu 17 listopada 2025 r. obrońca G.G. zwrócił się z wnioskiem o wyłączenie SSN I.Z. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.B. od rozpoznania sprawy o sygn. akt I KK 456/22, z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy go bezpośrednio w rozumieniu przyjętym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego jest formalnie dopuszczalny. Pojęcie „sprawy”, o którym mowa w art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k. odnosi się bowiem zarówno do sprawy głównej, rozumianej jako orzekanie w głównym przedmiocie procesu, jak również postępowań incydentalnych, w tym takich, które mają miejsce w ramach sprawy głównej (por. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22).Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu od rozpoznania sprawy, jeśli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności przy jej rozpoznawaniu.

Złożony przez obrońcę G.G. wniosek opiera się na okolicznościach kwestionujących tę bezstronność, a związanych z powołaniem I.Z. na urząd sędziego Sądu Najwyższego w dotkniętej wadą prawną procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do sędziów Sądu Najwyższego tego rodzaju wada nominacyjna skutkuje każdorazowo uznaniem Sądu z ich udziałem za nienależycie obsadzony (por. uchwała trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).

Z tych względów wielokrotnie już Sąd Najwyższy wskazywał na potrzebę wyłączenia sędziego SN I.Z. od rozpoznania przydzielonych mu spraw z uwagi na brak przymiotu niezawisłości i bezstronności (por. m.in. postanowienia SN z dnia 21 stycznia 2025 r., I KK 399/24; z dnia 29 stycznia 2025 r., I KK 59/24, z dnia 30 września 2025 r., I KK 272/24, z dnia 15 października 2025 r., I KK 162/23 i z dnia 4 kwietnia 2024 r., II KK 209/23). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie wyrażone w tych judykatach poglądy w pełni aprobuje. Warto nadmienić, że w okolicznościach tej konkretnej sprawy rozpoznawanie przez SSN I.Z. wniosku o wyłączenie SSN R.W. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.B. od udziału w sprawie, w związku z podniesionymi we wniosku i samej kasacji zarzutami, które w równym stopniu odnoszą się do samego sędziego referenta, prowadziłoby do naruszenia zasady nemo iudex in causa sua.

W takiej sytuacji udział sędziego SN I.Z. w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku mógłby wywołać zarówno u stron, jak i w odbiorze społecznym przekonanie o braku bezstronności sądu i rzetelności sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22), czemu należy zapobiec.W tym stanie rzeczy, mając nadto na uwadze, że wielokrotnie już w orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, iż w sytuacji wystąpienia ryzyka nieprawidłowej obsady sądu uzasadnione jest zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 8 czerwca 2022 r., V KO 43/22; z dnia 23 czerwca 2022 r., II KO 48/22; z dnia 28 lipca 2022 r., V KO 69/22; z dnia 25 listopada 2021 r., I CSKP 524/21; z dnia 16 września 2022 r., III KK 339/22), należało wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego I.Z. od udziału w niniejszej sprawie. [WB][r.g.] ‎